Nim pod projektem ustawy podpisze się prezydent, wiele się może zmienić – rozmowa z Andrzejem Gąsiorowskim ze Stowarzyszenia KOPIPOL

Nim pod projektem ustawy podpisze się prezydent, wiele się może zmienić – rozmowa z Andrzejem Gąsiorowskim ze Stowarzyszenia KOPIPOL

Przegląd

Waszww: Jakie istotne zmiany wprowadza przyjęta przez Sejm nowelizacja prawa autorskiego?

AG: Ustawodawca zobowiązał punkty kserograficzne do uiszczania odpowiedniej opłaty na rzecz twórców i wydawców. Próby uregulowania tego aspektu prawa były już wielokrotnie podejmowane. Nim pod projektem ustawy podpisze się prezydent i wejdzie ona w życie wiele się może zmienić, dlatego na razie jestem ostrożny w wyrażaniu radości. Ale projekt ustawy zmienia wiele. W chwili obecnej funkcjonuje w naszym kraju kilkanaście tysięcy punktów, które kopiują na masową skalę utwory, zaś w żaden sposób nie rekompensują twórcom i wydawcom ponoszonych przez nich w ten sposób strat i oczywiście nie partycypują w kosztach i ryzyku wydania tytułu. Mogłoby się to zmienić.

Poważną zmianą, w odniesieniu do poprzednich projektów, ma być wprowadzenie zasady, zgodnie z którą uzyskane, z tytułu opłat od punktów kserograficznych, środki mają być w równym stopniu dzielone między twórców i wydawców. Poprzednie projekty zakładały bowiem, że wszelkie zainkasowane z tego tyłu środki miały przypadać w całości twórcom. Wedle naszej oceny byłoby to wielce krzywdzące dla wydawców. Zaproponowaliśmy zatem wprowadzenie stosownej zmiany do projektu ustawy. Bardzo nas cieszy, że nasza propozycja spotkała się z akceptacją i pozwoli, chociaż w pewnym stopniu, rekompensować ponoszone przez wydawców straty.

Znowelizowany ma być również art. 20 prawa autorskiego. Zasadniczą zmianą w tym zakresie będzie objęcie opłatami również materiałów eksploatacyjnych czyli tuszy i tonerów. Do tej pory opłatami objęte są tylko same urządzenia reprograficzne. Nowością jest również poszerzenie kręgu uprawnionych, do partycypowania w środkach zainkasowanych z tego tytułu, o wydawców. Obecnie w podziale tych środków uczestniczą tylko twórcy. Wreszcie wprowadzona ma być do art. 20 ustawy o prawie autorskim definicja legalna pojęcia „urządzenie reprograficzne”, co usunie wszelkie wątpliwości co do zakresu przedmiotowego tego pojęcia. Wprowadzenie większości z w/w zmian, postulowaliśmy już od dawna.

WaszWW: Jakie inne sukcesy ma na swoim koncie KOPIPOL, jeżeli chodzi o reprografię?

AG: Naszym zdaniem obecny stan prawny pozwala na licencjonowanie działalności reprograficznej i podjęliśmy kilka prób objęcia tej działalności licencjami. Oczywiście spotkało się to z ogromnym oporem zainteresowanych. Sukcesy były jednostkowe, głównie na wyższych uczeniach. Niepowodzenie wynikało także z niekorzystnej sytuacji medialnej w jakiej znalazło się wówczas Stowarzyszenie KOPIPOL, np. przeciwko licencjonowaniu wypowiedział się poseł J. Braun, członek Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.

Bezprecedensowym sukcesem KOPIPOL, działającym we współpracy z Polskim Wydawnictwem Ekonomicznym, jest doprowadzenie do skazania dwóch właścicieli krakowskich punktów kserograficznych, w których oferowane były skopiowane w całości i oprawione książki. Podobne działania podjęliśmy w Koszalinie.

WaszWW: Co obecnie stanowi główne źródło dochodów stowarzyszenia KOPIPOL?

AG: Są to opłaty, do których uiszczania zobowiązani są, zgodnie z art. 20 prawa autorskiego, producenci i importerzy urządzeń reprograficznych. Tych pierwszych w Polsce nie ma, czyli pozostają tylko importerzy. Są zobowiązani do wnoszenia jednorazowej opłaty od każdego wprowadzonego do polskiego obszaru celnego urządzenia. Wysokość tej opłaty to 1% ceny sprzedaży urządzenia. Rocznie z tego tytułu wpływa na konto KOPIPOLU kilkaset tysięcy złotych. Niestety z roku na rok są to kwoty coraz mniejsze. Wynika to z tego, że importerzy tworząc sztucznie wątpliwości co do zakresu pojęcia „urządzenie reprograficzne”, uchylają się od uiszczania przedmiotowych opłat od urządzeń multifunkcyjnych. Oczywiście spotkało się to ze zdecydowaną reakcją Stowarzyszenia. Wytoczyliśmy kilka procesów sądowych. Są one w toku. Ze względu na długotrwałość procedury sądowej, trudno dziś powiedzieć kiedy się zakończą.

WaszWW: Mówi się, że opłaty od punktów ksero mają być pobierane za pośrednictwem KOPIPOLU

AG: Projekt mówi, że opłaty mają być pobierane za pośrednictwem odpowiedniej organizacji, wskazanej przez Ministerstwo Kultury. KOPIPOL to jedyna tego typu organizacja w Polsce wyspecjalizowana w ochronie praw twórców i wydawców na polu reprografii. Na pewno będzie brana pod uwagę przez Ministra Kultury. Wszystko ma być rozstrzygnięte przez Ministra w przepisach wykonawczych.

Agnieszka Kubica-Kaczmarczyk

S towarzyszenie Zbiorowego Zarządzania Prawami Autorskimi Twórców Dzieł Naukowych i Technicznych

zostało utworzone przez pracowników polskiej nauki i techniki 5 czerwca 1995 roku.

Przewodniczącym Stowarzyszenia jest
prof. dr hab. Inż. Mieczysław Poniewski;

CELE STOWARZYSZENIA KOPIPOL
Zgodnie ze statutem celem Stowarzyszenia Kopipol jest zbiorowe zarządzanie i ochrona praw autorskich w zakresie reprodukcji, wprowadzania do obrotu, wprowadzania do pamięci komputera, zwielokrotniania i rozpowszechniania, a także działanie na rzecz rozwoju nauki i techniki oraz zabezpieczania i ochrony majątkowych interesów twórców dzieł naukowych i technicznych; Prowadzone przez Kopipol zbiorowe zarządzanie polega na: 1.udzielaniu licencji,
2.inkasowaniu wynagrodzeń,
3.podziale wynagrodzeń,
4.inkasowaniu i podziale opłat od urządzeń reprograficznych (art.20 ust. o prawie autorskim prawach pokrewnych), 5.inkasowaniu i podziale opłat i innych wynagrodzeń (art.30 w/w ustawy).
Statut Stowarzyszenia przewiduje ponadto możliwość zarządzania prawami osób w nim nie zrzeszonych, w/w zakresie (w ramach upoważnień wynikających z ust. O prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Członkami Stowarzyszenia KOPIPOL mogą być:
a).osoby fizyczne
b).osoby prawne
zwłaszcza wydawcy dzieł naukowych i technicznych.
W stosunku do osób fizycznych wymagane jest w szczególności, posiadanie udokumentowanego dorobku twórczego (naukowego lub technicznego). Warunkiem natomiast uczestnictwa osób prawnych jest powierzenie Stowarzyszeniu posiadanych przez nie praw autorskich w zarząd.
W chwili obecnej członkami Stowarzyszenia są:
Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne S.A., Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Wydawnictwa Naukowe i Techniczne oraz Wydawnictwo Instytutu Maszyn Przepływowych. Rozmowy trwają z PWNem, Wydawnictwami Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, Wydawnictwem Ossolineum, Wydawnictwem C. H. Beck oraz Wydawnictwem LexisNexis.

ZASADY REPARTYCJI
Stowarzyszenie Kopipol pobiera opłaty od producentów i importerów urządzeń reprograficznych, które następnie przekazuje twórcom. Zgodnie z zasadą ustawową (art.20 ust.2 ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych) kwota ta przypada w całości (100%) twórcom. Ustawa nie określa jednak zasad jej podziału. Z tego powodu zasady jej podziału zostały określone w regulaminie repartycji. Podstawą podziału są wyniki badań statystycznych struktury kopiowania utworów. Na podstawie wyników badań statystycznych przeprowadzonych przez Kopipol w 1997 roku wynika, że : 49% środków funduszu repartycji (pomniejszonego o koszty inkasa, którego wysokość określa Walne Zebranie członków Stowarzyszenia) podlega podziałowi pomiędzy krajowych twórców dzieł naukowych i technicznych; 24,5% w/w środków przypada dla pozostałych twórców krajowych; 26,5% w/w środków przypada dla twórców zagranicznych.

Jak wynika z przeprowadzonych badań, stanowiących podstawę określenia zasad repartycji, udział wyróżnionych materiałów wśród ogółu objętych ochroną praw autorskich jest następujący:
A – literatura naukowa autorów polskich – 38%
B – literatura naukowa autorów zagranicznych w tłumaczeniu -22%
C – literatura naukowa autorów zagranicznych w oryginale – 10%
D – publikacje prasowe stanowiące artykuły dziennikarskie – 8%
E – literatura muzyczna o przewadze zapisu nutowego – 6%
F – beletrystyka autorów polskich – 5%
G – beletrystyka autorów zagranicznych w tłumaczeniu – 5%
H – beletrystyka autorów zagranicznych w oryginale – 3%
I – inna literatura muzyczna – 3% .

Reasumując:
krajowi twórcy dzieł naukowych i technicznych – 38%A + 0,5*22%B = 49%
Pozostali twórcy krajowi – 8%D + 0,5*5%G + 5%F = 9%(E + I) = 24,5%
twórcy zagraniczni – 10%C + 0,5*22%B + 0,5*5%G + 3%H = 26,5%
Kwota przeznaczona dla krajowych twórców utworów naukowych i technicznych podlega podziałowi na 5 funduszy:
a).wspierania twórców publikujących w czasopismach naukowych i technicznych,
b).grantów,
c).pomocy finansowej twórców,
d).wspierania działań na rzecz ochrony praw twórców, e).wspierania szczególnie wartościowych inicjatyw twórczych.

Kategorie: Prawo autorskie, Wywiady

Skomentuj

Tylko zalogowani użytkownicy mogą komentować.