„Kultura 2014” raport Głównego Urzędu Statystycznego

„Kultura 2014” raport Głównego Urzędu Statystycznego

Przegląd

Jak wynika z raportu Głównego Urzędu Statystycznego „Kultura 2014”- w porównaniu z 2013 r. wzrósł udział wydatków na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego w strukturze wydatków zarówno budżetu państwa, jak i samorządów terytorialnych . W sumie wydatki budżetu państwa i samorządu terytorialnego na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego pomniejszone o dotacje i subwencje z budżetu państwa dla samorządów oraz o transfery między samorządami w 2014 r. wyniosły 9 mld 326,8 mln zł (nominalnie o 13,6 proc. więcej niż w 2013 r.), co w odniesieniu do PKB stanowiło 0,54 proc. (w roku poprzednim – 8 mld 212,7 mln zł, tj. 0,50 proc.).

Wydatki z budżetów jednostek samorządu terytorialnego wyniosły 7 mld 592,6 mln zł; a ich udział – 81,4 proc. był minimalnie niższy niż w roku poprzednim (81,6 proc.). Największy udział w samorządowych wydatkach publicznych miały samorządy gminne – 44,0 proc. (samorządy miast na prawach powiatu, województw i powiatów – odpowiednio: 36,9 proc., 17,8 proc. i 1,3 proc.).

Wydatki na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego w budżetach samorządów terytorialnych łącznie z dotacjami i subwencjami z budżetu państwa oraz transferami pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego wyniosły 7 mld 723,1 mln zł, co stanowiło 3,9 proc. ogólnych wydatków z budżetów samorządowych (w 2013 r. odpowiednio – 6 mld 887,8 mln zł i 3,7 proc.).

raport GUS

W przeliczeniu na jednego mieszkańca dało to 200,68 zł – w poszczególnych województwach: od 151,35 zł w woj. podkarpackim do 335,80, zł w woj. dolnośląskim.

Wydatki bieżące z budżetów samorządów terytorialnych na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego w 2014 r. wyniosły 5 mld 306,3 mln zł (w roku poprzednim – 4 mld 940,1 mln zł), co stanowiło 68,7 proc. wydatków jednostek samorządu terytorialnego na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego (w 2013 r. – 71,7 proc.).

Udział samorządowych wydatków bieżących na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego w wydatkach bieżących ogółem samorządów terytorialnych stanowił 3,4 proc. (wobec 3,3 proc. w 2013 r.).

Z budżetów samorządowych najwięcej wydano na działalność domów, ośrodków kultury, klubów i świetlic – 29,1 proc. oraz bibliotek – 16,9 proc..

Rozkład terytorialny instytucji kultury

Na potrzeby analizy przestrzennego rozmieszczenia podmiotów wyróżniono w raporcie 15 rodzajów instytucji kultury: teatry dramatyczne i lalkowe, opery, teatry muzyczne, filharmonie, orkiestry, chóry, zespoły pieśni i tańca, muzea i instytucje paramuzealne, biblioteki i placówki informacyjno-biblioteczne, galerie i salony sztuki, domy kultury, ośrodki kultury, kluby, świetlice oraz kina.
W 2014 r. w Polsce działało 15719 wymienionych wyżej instytucji kultury, czyli 0,41 instytucji w przeliczeniu na tysiąc ludności. Większość z nich stanowiły biblioteki – 62,4 proc. ogółu instytucji. Znaczący udział w ogólnej liczbie instytucji miały także domy kultury, ośrodki kultury, kluby i świetlice (25,6 proc.).

GUS biblioteki

Pozostałe podmioty były mniej liczne, a ich procentowy udział był znacznie mniejszy.

W 2014 r. najwięcej instytucji kultury zlokalizowanych było w woj. mazowieckim (1804), co stanowiło 0,34 podmiotu na tysiąc ludności. Ponadto pod względem liczby instytucji wyróżniały się woj. małopolskie (1621) i śląskie (1569), w których na tysiąc ludności przypadało odpowiednio 0,48 i 0,34 podmiotu.

Spośród 380 powiatów i miast na prawach powiatu 10 szczególnie wyróżniało się pod względem liczby działających na ich terenie instytucji kultury. W Warszawie funkcjonowało 614 instytucji, co stanowiło 0,35 podmiotu na tysiąc osób. Następnie wymienić należy Kraków (odpowiednio 418 i 0,55), Łódź (313; 0,44), Poznań (220; 0,40), Wrocław (193; 0,30), Lublin (138; 0,40), Gdańsk (132; 0,29), Katowice (127; 0,42), powiat poznański (114; 0,32), powiat nowosądecki (113; 0,53).

W 2014 r. w Polsce na jedną instytucję kultury przypadało przeciętnie 2,4 tys. osób. W poszczególnych województwach wskaźnik ten zawierał się w zakresie od 1,6 tys. osób do 3,0 tys. osób. Najniższy zanotowany został w woj. opolskim (1,6 tys. osób), podkarpackim (1,8 tys.) oraz zachodniopomorskim (2,0 tys.), najwyższy – w woj. mazowieckim (3,0 tys. osób), śląskim (2,9 tys.) oraz pomorskim (2,8 tys.).

Na poziomie powiatów najniższy wskaźnik zanotowano w powiecie słupskim i hajnowskim (odpowiednio po 0,9 tys. osób), gryfickim, krapkowickim i przemyskim (po 1,0 tys. osób), najwyższy w Bytomiu (6,6 tys. osób), Grudziądzu (6,5 tys.), Rudzie Śląskiej (6,1 tys.) oraz Gdyni (5,9 tys.).

GUS 3

Najbardziej powszechnym wśród tzw. artykułów użytku kulturalnego jest odbiornik telewizyjny, który posiadało 96,7 proc. gospodarstw domowych, a blisko 2/3 gospodarstw (65,9 proc.) mogło odbierać telewizję satelitarną lub kablówkę.

Na książki i inne wydawnictwa (bez podręczników szkolnych oraz innych wydawnictw przeznaczonych do nauki) wydano przeciętnie 20,88 zł (o 3,9 proc. mniej niż w 2013 r.), ale wraz z podręcznikami do nauki kwota ta wyniosła 63,72 zł (o 8 proc. mniej niż w 2013 r.).

 

 

 

 

 

Kategorie: Instytucje, Rynek Polski

Skomentuj

Tylko zalogowani użytkownicy mogą komentować.