„Kultura 2014” raport Głównego Urzędu Statystycznego
Przegląd
- Typ: Instytucje, Rynek Polski
Jak wynika z raportu Głównego Urzędu Statystycznego „Kultura 2014”- w porównaniu z 2013 r. wzrósł udział wydatków na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego w strukturze wydatków zarówno budżetu państwa, jak i samorządów terytorialnych . W sumie wydatki budżetu państwa i samorządu terytorialnego na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego pomniejszone o dotacje i subwencje z budżetu państwa dla samorządów oraz o transfery między samorządami w 2014 r. wyniosły 9 mld 326,8 mln zł (nominalnie o 13,6 proc. więcej niż w 2013 r.), co w odniesieniu do PKB stanowiło 0,54 proc. (w roku poprzednim – 8 mld 212,7 mln zł, tj. 0,50 proc.).
Wydatki z budżetów jednostek samorządu terytorialnego wyniosły 7 mld 592,6 mln zł; a ich udział – 81,4 proc. był minimalnie niższy niż w roku poprzednim (81,6 proc.). Największy udział w samorządowych wydatkach publicznych miały samorządy gminne – 44,0 proc. (samorządy miast na prawach powiatu, województw i powiatów – odpowiednio: 36,9 proc., 17,8 proc. i 1,3 proc.).
Wydatki na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego w budżetach samorządów terytorialnych łącznie z dotacjami i subwencjami z budżetu państwa oraz transferami pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego wyniosły 7 mld 723,1 mln zł, co stanowiło 3,9 proc. ogólnych wydatków z budżetów samorządowych (w 2013 r. odpowiednio – 6 mld 887,8 mln zł i 3,7 proc.).
W przeliczeniu na jednego mieszkańca dało to 200,68 zł – w poszczególnych województwach: od 151,35 zł w woj. podkarpackim do 335,80, zł w woj. dolnośląskim.
Wydatki bieżące z budżetów samorządów terytorialnych na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego w 2014 r. wyniosły 5 mld 306,3 mln zł (w roku poprzednim – 4 mld 940,1 mln zł), co stanowiło 68,7 proc. wydatków jednostek samorządu terytorialnego na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego (w 2013 r. – 71,7 proc.).
Udział samorządowych wydatków bieżących na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego w wydatkach bieżących ogółem samorządów terytorialnych stanowił 3,4 proc. (wobec 3,3 proc. w 2013 r.).
Z budżetów samorządowych najwięcej wydano na działalność domów, ośrodków kultury, klubów i świetlic – 29,1 proc. oraz bibliotek – 16,9 proc..
Rozkład terytorialny instytucji kultury
Na potrzeby analizy przestrzennego rozmieszczenia podmiotów wyróżniono w raporcie 15 rodzajów instytucji kultury: teatry dramatyczne i lalkowe, opery, teatry muzyczne, filharmonie, orkiestry, chóry, zespoły pieśni i tańca, muzea i instytucje paramuzealne, biblioteki i placówki informacyjno-biblioteczne, galerie i salony sztuki, domy kultury, ośrodki kultury, kluby, świetlice oraz kina.
W 2014 r. w Polsce działało 15719 wymienionych wyżej instytucji kultury, czyli 0,41 instytucji w przeliczeniu na tysiąc ludności. Większość z nich stanowiły biblioteki – 62,4 proc. ogółu instytucji. Znaczący udział w ogólnej liczbie instytucji miały także domy kultury, ośrodki kultury, kluby i świetlice (25,6 proc.).
Pozostałe podmioty były mniej liczne, a ich procentowy udział był znacznie mniejszy.
W 2014 r. najwięcej instytucji kultury zlokalizowanych było w woj. mazowieckim (1804), co stanowiło 0,34 podmiotu na tysiąc ludności. Ponadto pod względem liczby instytucji wyróżniały się woj. małopolskie (1621) i śląskie (1569), w których na tysiąc ludności przypadało odpowiednio 0,48 i 0,34 podmiotu.
Spośród 380 powiatów i miast na prawach powiatu 10 szczególnie wyróżniało się pod względem liczby działających na ich terenie instytucji kultury. W Warszawie funkcjonowało 614 instytucji, co stanowiło 0,35 podmiotu na tysiąc osób. Następnie wymienić należy Kraków (odpowiednio 418 i 0,55), Łódź (313; 0,44), Poznań (220; 0,40), Wrocław (193; 0,30), Lublin (138; 0,40), Gdańsk (132; 0,29), Katowice (127; 0,42), powiat poznański (114; 0,32), powiat nowosądecki (113; 0,53).
W 2014 r. w Polsce na jedną instytucję kultury przypadało przeciętnie 2,4 tys. osób. W poszczególnych województwach wskaźnik ten zawierał się w zakresie od 1,6 tys. osób do 3,0 tys. osób. Najniższy zanotowany został w woj. opolskim (1,6 tys. osób), podkarpackim (1,8 tys.) oraz zachodniopomorskim (2,0 tys.), najwyższy – w woj. mazowieckim (3,0 tys. osób), śląskim (2,9 tys.) oraz pomorskim (2,8 tys.).
Na poziomie powiatów najniższy wskaźnik zanotowano w powiecie słupskim i hajnowskim (odpowiednio po 0,9 tys. osób), gryfickim, krapkowickim i przemyskim (po 1,0 tys. osób), najwyższy w Bytomiu (6,6 tys. osób), Grudziądzu (6,5 tys.), Rudzie Śląskiej (6,1 tys.) oraz Gdyni (5,9 tys.).
Najbardziej powszechnym wśród tzw. artykułów użytku kulturalnego jest odbiornik telewizyjny, który posiadało 96,7 proc. gospodarstw domowych, a blisko 2/3 gospodarstw (65,9 proc.) mogło odbierać telewizję satelitarną lub kablówkę.
Na książki i inne wydawnictwa (bez podręczników szkolnych oraz innych wydawnictw przeznaczonych do nauki) wydano przeciętnie 20,88 zł (o 3,9 proc. mniej niż w 2013 r.), ale wraz z podręcznikami do nauki kwota ta wyniosła 63,72 zł (o 8 proc. mniej niż w 2013 r.).
Artykuły powiązane:
Skomentuj
Tylko zalogowani użytkownicy mogą komentować.









