Na styku
Performanse naturo-kulturowe w strefach kontaktu i konfliktu
Redakcja: Ewa Bal, Dorota Fox, Ewa Wąchocka
Seria: Nowe Perspektywy. Performatyka

ISBN: 978-83-233-5210-5
Liczba stron: 312
Format: 15,8×23,5 cm
Data publikacji: 21.03.2023
Data premiery: 21.03.2023

Nie da się ukryć, że mieszkając w Polsce, jesteśmy dzisiaj częścią świata utożsamianego z globalną Północą, opisywanego przez Arjuna Appaduraia i Achille Mbembego, ale jednocześnie żyjemy w miejscu, gdzie trajektorie historycznych procesów i wektory energii społecznych niekoniecznie są z tym światem zbieżne. Trwa tu bowiem nieustanny proces negocjowania geopolityki naszego poznania albo aktualizowanie różnicy między Wschodem a Zachodem Europy – różnicy, którą wojna Rosji z Ukrainą odgrywa w nowej odsłonie. (…) Trzeba zatem zdać sobie sprawę z tego, że określone wyobrażenia o globalnych podziałach świata często stanowią kognitywną matrycę lokalnych stref kontaktów międzykulturowych. (…) Ale efekty spotkań w owych strefach kontaktu wydają się całkowicie emergentne i wydarzeniowe, co usprawiedliwia wybór metodologii i narzędzi ich badania. Podstawowym narzędziem diagnostycznym stref kontaktu i konfliktu są dla nas performansy naturo-kulturowe, które sytuują człowieka w przestrzeni relacji ze środowiskiem naturalnym, terytorium, społecznym otoczeniem oraz indagują wyodrębnione w ten sposób związki, nadając im nową dynamikę i wykładnię. Performans pełni tu zatem funkcję epistemiczną, na równi z innymi, uznanymi zwykle za bardziej „naukowe”, sposobami badania i konceptualizowania świata.
Ze Wstępu

Przygotowany tom wykracza poza ramy nauki o teatrze, stanowiąc bardzo ciekawy przykład pozycji kulturoznawczej, dla której podłożem, zarówno metodologicznym, jak i epistemologicznym, jest performatyka (performance studies). (…) Znajduje to swoje odzwierciedlenie już w samym podtytule – performanse naturokulturowe, przy czym pierwszy człon, „naturo”, przywołuje w gruncie rzeczy perspektywę badań nad antropocenem, a więc epoką, w jakiej to człowiek (czyli także wytworzone przez niego dyrektywy i normatywy kulturowe), a nie siły geologiczne czy meteorologiczne, ma największy wpływ na to, co zwykło się określać terminem środowiska naturalnego. Już z tego punktu widzenia tom wypełnia lukę w polskich badaniach performatycznych, gdzie owa perspektywa nie była mocno obecna.
Z recenzji prof. dr hab. JOANNY OSTROWSKIEJ

Autorzy tekstów zebranych w niniejszym tomie posługują się różnymi typami działań artystycznych w celu lepszego zdefiniowania i zdiagnozowania stref kontaktów i konfliktów, a jednocześnie w swoich wyborach starają się nie ograniczać do przykładów z ostatniego dwudziestolecia XXI wieku ani wyłącznie do kontekstu Europy Środkowo-Wschodniej (choć z oczywistych względów ta perspektywa jest tu wyraźnie dominująca).
Ze Wstępu

 

Nowe perspektywy. Performatyka
Redaktor serii: Ewa Bal

Celem serii Nowe Perspektywy. Performatyka jest prezentacja zarówno polskich, jak i tłumaczonych z języków obcych opracowań metodologicznych i analitycznych mieszczących się w zakresie intensywnie rozwijającej się współcześnie także na polskim gruncie dyscypliny naukowej – performatyki. Obejmuje ona swoim zakresem zjawiska zarówno należące do tradycyjnej teatrologii, takie jak wszelkiego rodzaju przedstawienia artystyczne i medialne, jak i szeroko rozumiane przejawy życia społecznego i indywidualnego, określane niekiedy mianem przedstawień kulturowych, oraz towarzyszącą im refleksję naukową. Bada je pod kątem ich performatywnego charakteru rozumianego najogólniej jako procesualność i sprawczość, który – jak się nam wydaje – można uznać za podstawowy aspekt współczesnej rzeczywistości w jej różnych odmianach kulturowych.

 

www.wuj.pl