Andrzej Pawelec, Magdalena Sitarz
Pieśń uszła cało…
Rękopisy, edycje, tekst i recepcja „Dos lid fun ojsgehargetn jidiszn folk” Icchoka Kacenelsona
Liczba stron: 260
Format: 15,8×23,5 cm
Rok wydania: 2026
Data premiery: 15.07.2026

Icchok Kacenelson jest szerzej znany jako autor jednego utworu: Dos lid fun ojsgehargetn jidiszn folk, który należy do kanonu literackich świadectw Zagłady. Ta 900-wersowa Pieśń powstała w obozie internowania w Vittel we Francji, gdzie poeta spędził ostatni rok życia. Po deportacji do obozu przejściowego w Drancy został wywieziony do Auschwitz, gdzie zginął w komorze gazowej. Pieśń to zarazem „Epitafium”: jedyny w swoim rodzaju kamień nagrobny dla wymordowanych europejskich Żydów.

Niniejsza praca to drugi z trzech planowanych tomów poświęconych Pieśni. Jego celem – obok udostępnienia transkrypcji tekstu i adnotowanego tłumaczenia filologicznego – jest przedstawienie genezy oraz losów poematu, który Kacenelson nazywa „ostatnią pieśnią ostatniego Żyda”. Na podstawie sprzecznych relacji rekonstruujemy proces powstawania utworu, a także staramy się wyjaśnić fakt sporządzenia przez autora co najmniej pięciu kopii, co jest zapewne przypadkiem bez precedensu w dziejach literatury obozowej. W kolejnych rozdziałach analizujemy rękopisy, omawiamy historię edycji i próbujemy zinterpretować na pozór chaotyczną strukturę poematu. Tom zamyka wstępna prezentacja powojennej recepcji tekstu jidyszowego.

O Autorach
Andrzej Pawelec jest pracownikiem naukowym Instytutu Filologii Angielskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie uczy filozofii, teorii języka oraz przekładu. Wydał m.in. Znaczenie ucieleśnione (Kraków 2005) i Metafora pojęciowa a tradycja (Kraków 2006), jest też autorem publikacji o polskich tłumaczeniach poezji Emily Dickinson, a także – wraz z Magdaleną Sitarz – o przekładach Pieśni Kacenelsona.

Magdalena Sitarz jest pracownikiem naukowym Instytutu Germanistyki i Nordystyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie prowadzi zajęcia z literatury i kultury niemieckojęzycznej, jak również zajmuje się literaturą i kulturą jidysz XX wieku. Opublikowała m.in. Yiddish and Polish Proverbs – Linguistic and Cultural Contacts (Kraków 2000) oraz Literatura jako medium pamięci. Świat powieści Szolema Asza (Kraków 2010).