Grzegorz Wingert
Ewangelia Marcjona
a kanoniczne ewangelie synoptyczne. Nowa próba rozwiązania problemu zależności
Liczba stron: 282
Format: 15,8 x 23,5 cm
Rok wydania: 2026
Data premiery: 19.06.2026

Zagadnienie genetycznych relacji między ewangeliami synoptycznymi od setek lat nurtuje czytelników. I choć pojawiło się wiele hipotez wyjaśniających te związki, to żadna nie zyskała powszechnej aprobaty. Książka Grzegorza Wingerta jest kolejną próbą zmierzenia się z problemem synoptycznym, która w centrum stawia zaginiony tekst wykorzystywany przez Marcjona z Synopy.

Ten zagadkowy manuskrypt traktowano zwykle jako okaleczoną i dalece zmodyfikowaną redakcję Ewangelii Łukasza. W historii badań pojawiały się jednak głosy, że Ewangelia Marcjona może być pierwotniejsza. Argumentując za tym stanowiskiem, autor nie tylko wprowadza czytelnika w skomplikowany świat literackich analiz, ale także rysuje obraz chrześcijaństwa II wieku – czasu, gdy głównym kryterium wspólnoty wciąż była kategoria komunii, a nie ortodoksji.

Hipoteza względnej pierwotności Ewangelii Marcjona była już wysuwana, ale jej dawni zwolennicy nie potrafili jej należycie dowieść – była to raczej propozycja podszyta polemiką z tradycyjnym chrześcijaństwem. Ich nieliczni nowsi kontynuatorzy również proponowali argumentację niekompletną i przesadną. Grzegorz Wingert znacznie posunął badania naprzód. Powiązał je też interesująco z problemem relacji między różnymi ewangeliami. Jest to ciekawy wkład w studia nad Biblią i wczesnym chrześcijaństwem, istotny także w skali międzynarodowej.
Z recenzji wydawniczej prof. dra hab. Michała Wojciechowskiego
O Autorze
Grzegorz Wingert – religioznawca, absolwent Instytutu Religioznawstwa oraz Katedry Porównawczych Studiów Cywilizacji UJ. Doktoryzował się w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych UJ pod opieką prof. dra hab. Krzysztofa Pilarczyka. Publikował w „Ex Nihilo” i „Wrocławskim Przeglądzie Teologicznym”. Jego zainteresowania badawcze obejmują historię i krytykę Nowego Testamentu oraz apokryfów chrześcijańskich, a także historię starożytnego chrześcijaństwa, ze szczególnym uwzględnieniem ruchów dualistycznych i gnostyckich.