Premiera raportu „Kondycja zawodowa i warunki pracy osób tworzących książki w Polsce”
Przegląd
- Typ: Raporty
- Marka: Instytut Książki
Dzisiaj w Warszawie odbyła się konferencja prasowa, podczas której zaprezentowany został raport „Kondycja zawodowa i warunki pracy osób tworzących książki w Polsce”, przygotowany na zlecenie Instytutu Książki przez includLab.
W wydarzeniu wzięli udział dyrektor Instytutu Książki Grzegorz Jankowicz, twórca raportu Mariusz Dzięglewski (includLab) i członkini zespołu badawczego Paulina Rojek-Adamek (Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie).
Raport powstał na podstawie dwóch równolegle prowadzonych badań zrealizowanych od czerwca do września 2025 roku. W pierwszym badaniu, które miało charakter ilościowy i opierało się na metodzie sondażu diagnostycznego, wzięło udział 663 twórców i twórczyń. Drugie badanie miało charakter jakościowy i opierało się na metodzie indywidualnego wywiadu pogłębionego, w którym wzięło udział 75 pisarek, ilustratorów i tłumaczek.
„Celem badania zrealizowanego na zamówienie Instytutu Książki było sprawdzenie kondycji materialnej twórczyń i twórców książki w Polsce (osób, którym przysługują prawa autorskie z tytułu wykonywanej pracy, czyli pisarkom, tłumaczom i ilustratorkom). Jako instytucja ekspercka IK prowadzi podobne analizy, by pozyskać wiedzę, na podstawie której przygotowuje propozycje systemowych form wsparcia. Te rekomendacje Instytut przekazuje Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Badanie zleciliśmy również dlatego, że uchwałę w tej sprawie podjął Zespół ds. pola literackiego. Pisarze, tłumaczki i ilustratorzy znajdują się w samym centrum ekosystemu książki: to od nich wszystko się zaczyna i to o nich musimy odpowiednio zadbać” – mówi dyrektor Instytutu Książki, Grzegorz Jankowicz.
Raport dowodzi, że polski rynek książki po 1989 roku stał się obszarem występowania wielu patologicznych zjawisk, z których najistotniejsze to: dominacja kilku największych dystrybutorów i sieci sprzedażowych, dyktujących warunki cenowe, co prowadzi do skutecznej eliminacji małych księgarń i wydawnictw z rynku, „nadprodukcja” książek o niewielkiej wartości artystycznej, a także marginalizacja literatury ambitnej, której trudno się przebić i trafić na półki sieciowych księgarń.
