Anna Pekaniec, Autobiografki

Przegląd

Anna Pekaniec

Autobiografki
Szkice o literaturze dokumentu osobistego kobiet

ISBN: 978-83-233-4831-3
Liczba stron: 450
Format: 15,8×23,5 cm
Rok wydania: 2020

 

Książka jest próbą naszkicowania mapy literatury dokumentu osobistego kobiet (od XIX wieku do wybuchu II wojny światowej, z kilkoma wyjątkami), przestrzeni zróżnicowanej, a przez to wyjątkowo interesującej. Tworzą ją teksty pisarek, ale i aktorek, lekarek, podróżniczek, „pań domu”. Autobiografki i epistolografki przynależały do rozmaitych grup społecznych, do pisania skłaniały je różnorakie motywacje. Autorka monografii poruszając się na kilku poziomach równocześnie: historycznym, literackim, antropologicznym, bazując na ustaleniach zarówno polskich, jak i zagranicznych badaczek oraz badaczy autobiografistyki, splata ze sobą wiele zagadnień prywatnego pisania. Polski dyskurs autobiograficzny kobiet, nierozerwalnie związany jest z emancypacyjnym, a ulokowane w nim autobiografie i zbiory korespondencji są częścią ciągle otwartej na uzupełnienia historii literatury dokumentu osobistego. W tematach poruszanych w autobiograficznych opowieściach widać, jak autorki negocjowały własne pozycje w rodzinie, społeczeństwie, kulturze. Zostają również wskazane punkty węzłowe ich opowieści o życiu. Rozważania teoretyczne modyfikują, w oparciu o komponent krytycznofeministyczny, koncepcję trójkąta autobiograficznego zaproponowaną przez Małgorzatę Czermińską. Książka jest galerią tekstowych portretów wybranych autorek, budowanych na podstawie ich, genologicznie zróżnicowanych, osobistych narracji.

Wartościowa, ze wszech miar potrzebna książka autorstwa Anny Pekaniec została napisana z dużym zaangażowaniem i w sposób niezwykle interesujący. Autobiografki… to z pewnością ważna pozycja dotycząca dziejów kobiet w Polsce. Wyraźnie dochodzi tu do głosu umiejętność dociekliwego interpretowania tekstów autobiograficznych: diariuszy, pamiętników, listów. Monografistka kobiecego dokumentu osobistego, autorka książki Czy w tej autobiografii jest kobieta? (Kraków 2013) proponuje tym razem nowe tematy i nowe ujęcia, opisuje lektury i artystyczne fascynacje kobiet z przeszłości, ich sposób przeżywania chorób i starości, spojrzenie na życie rodzinne i zbiorowe. Przedstawia wizerunki matek i córek, ukazuje wyłaniające się z zapisków autoportrety. Warto zauważyć, że książka skierowana jest nie tylko do specjalistów, reprezentantów nauk humanistycznych, lecz także do wszystkich zainteresowanych autobiografiami i dziejami polskich kobiet żyjących w XIX i XX wieku.
Z recenzji prof. dr hab. Anny Czabanowskiej-Wróbel

Anna Pekaniec – absolwentka filologii polskiej i podyplomowych studiów z wiedzy o kulturze i filozofii na Uniwersytecie Jagiellońskim, doktor literaturoznawstwa, historyczka literatury. Pracuje jako adiunkt w Katedrze Krytyki Współczesnej Uniwersytetu Jagiellońskiego, współpracuje z Ośrodkiem Badań Literatury Dziecięcej i Młodzieżowej. Przez wiele lat związana z redakcją „Nowej  Dekady Krakowskiej”. Jej zainteresowania badawcze skoncentrowane są na kilku obszarach: teorii autobiografii i epistolografii (ze szczególnym uwzględnieniem literatury dokumentu osobistego  obiet, również w aspekcie historycznym), historii literatury kobiet (głównie prozy i poezji) od XIX do XXI wieku, narracyjnych teorii tożsamości, feministycznej krytyki literackiej, historii literatury od  Młodej Polski po współczesność. Prócz wskazanej w recenzji monografii opublikowała wiele tekstów w tomach pokonferencyjnych oraz artykułów w czasopismach naukowych, między innymi w „Pamiętniku Literackim”, „Wielogłosie”, „Ruchu Literackim”, „Er(r)go”, „Autobiografii”. Przemyślanka, mieszka w Krakowie

www.wuj.pl