Dnia 19 września 2006 r. podczas konferencji prasowej w Ministerstwie Edukacji Narodowej Minister Roman Giertych przedstawił Program Tani Podręcznik.

Program Tani Podręcznik opiera się na trzech filarach:

 

1. Wprowadzeniu mechanizmu ograniczającego liczbę podręczników poprzez ustawowe zobowiązanie szkół do odpowiednio wczesnego wyboru szkolnego zestawu podręczników na okres czterech lat szkolnych (uchwałą rady pedagogicznej i po konsultacjach z radami rodziców), który zawierałby po jednym podręczniku do danych zajęć edukacyjnych. Taki krok stworzy nie tylko możliwość „dziedziczenia” podręczników przez kolejne roczniki uczniów, ale także w pewnym stopniu ograniczy liczbę podręczników funkcjonujących w systemie szkolnym. Spodziewamy się, że pozwoli to wydawcom na lepsze rozeznanie rynku i obniżenie cen podręczników o 10-15% ze względu na mniejsze ryzyko wydawnicze.

 

2. Przeznaczeniu znacznych środków na zakup podręczników dla uczniów z rodzin o niskich dochodach, w ramach wyrównywania szans edukacyjnych. Na ten cel można przeznaczyć spore kwoty ze środków unijnych, zabezpieczając jednocześnie udział własny w budżecie Państwa. Przyjmuje się że:
• podręczniki zostaną nieodpłatnie udostępnione uczniom z rodzin objętych zasiłkiem rodzinnym (kryterium dochodowe, to 504 zł/osobę w rodzinie), tj około 37,6% populacji uczniów,
• sprawdzą się prognozy demograficzne GUS na lata 2003-2030,
• średnia cena standardowego zestawu podręczników wynosi 10% średniego wynagrodzenia, czyli na dziś – 256 złotych,
• dzieciom objętym nauką w klasach „0” oraz uczniom klas I-III szkół podstawowych nieodpłatnie udostępniane będą podręczniki nowe, zaś dla pozostałych uczniów okres użytkowania nieodpłatnie udostępnionych podręczników będzie wynosił 4 lata.
Środki potrzebne na lata 2007-2015 zamykają się w ogólnej kwocie blisko 2,4 miliarda złotych.

 

3. Bezpośrednie zaangażowanie samorządu terytorialnego w zaopatrzenie uczniów w podręczniki szkolne. Zaangażowanie to polegałoby na przeprowadzaniu postępowań przetargowych po zinwentaryzowaniu potrzeb wynikających z ustanowienia przez szkoły szkolnych zestawów podręczników, o których mowa w p.1.
Przeprowadzenie przetargów przez JST (najkorzystniej na poziomie samorządu województwa) umożliwi znaczną obniżkę cen podręczników. Proponowana będzie taka procedura zakupu, która umożliwi utrzymanie ceny uzyskanej przy zakupie podręczników ze środków publicznych dla nabywców indywidualnych (rodziców uczniów nieobjętych nieodpłatnym udostępnianiem podręczników, o którym mowa w p. 2). Może to wymagać zmian w ustawie Prawo zamówień publicznych. Trwają analizy prawne.

 

Szacuje się, że obniżka cen podręczników w ciągu dwóch lat od wprowadzenia programu może osiągnąć nawet 30%.

 

Kwota przewidywana na pierwszy rok funkcjonowania Programu, tj. na rok 2007, wynosi 564,5 miliona złotych.
W roku 2007 w ramach Programu skorzysta z tej formy pomocy ponad 1,6 miliona uczniów, a w roku 2015 – blisko 1,25 miliona uczniów.

 

W latach 2007-2015 nieodpłatnie udostępnionych zostanie ponad 9,2 miliona kompletów podręczników.
Zadanie to będzie realizowane w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013, współfinansowanego w 85% z Europejskiego Funduszu Społecznego. Środki na zakup podręczników będą zaplanowane w Działaniu 8.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych, wdrażanym na szczeblu województw w ramach Priorytetu VIII Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach, a wymagane współfinansowanie krajowe będzie przekazywane z budżetu państwa. Będzie to działanie o charakterze systemowym, co oznacza, że podmioty odpowiedzialne w danym województwie za jego realizacje otrzymają środki na objęcie wsparciem wszystkich uczniów sełniających założone kryteria.