Bitwa na Kosowym Polu 1389

Ilona Czamańska, Jan Leśny

Data premiery: 20.05.2015

W 1389 roku na Kosowym Polu została stoczona jedna z najbardziej przełomowych w historii Europy bitew. Turcy wtargnęli do Europy 37 lat przed nią, po dwóch latach zaczęli organizować najazdy na Półwysep Bałkański, a po śmierci cara Stefana Dušana rozpoczęli podbój ziem serbskich. Książę Lazar I, który zjednoczył większość ziem serbskich – od Kosowa po Mačvę – zawarł militarne sojusze z sąsiadami i przygotował się do decydującego starcia. W dniu świętego Wita, patrona Serbii, 15 czerwca 1389 roku, 25 tysięcy żołnierzy serbsko-bośniackich starło się z 40 tysiącami Turków dowodzonych przez sułtana Murada I. Bitwa drogo kosztowała obie strony – zarówno pokonanych Serbów, jak i wykrwawionych w zaciętej walce Turków. Zginęli obaj przywódcy. Książę Lazar został pojmany i stracony, a sułtan Murad poległ prawdopodobnie z ręki serbskiego rycerza Miloša Obilicia, któremu udało się wtargnąć do tureckiego obozu.

Bitwa na Kosowym Polu, która doprowadziła do upadku Serbii, a w dalszej perspektywie umożliwiła Turkom podbój całych Bałkan, do dziś jest nieodzowną częścią serbskiej świadomości narodowej.

Goci. Rzeczywistość i legenda

Jerzy Strzelczyk

Data premiery: 20.05.2015

Goci nawet na tle innych germańskich plemion byli ludem niezwykłym. Na przełomie starożytności i średniowiecza przemierzyli całą Europę: od swych pierwotnych siedzib w Skandynawii poprzez ziemie polskie i stepy Ukrainy, Bałkany, zahaczając o Azję Mniejszą dotarli do Galii i ostatecznie osiedli w Italii i Hiszpanii. Po latach wędrówek i ciągłych wojen stworzyli silne państwa, które razem z Frankami Chlodwiga decydowały o hegemonii w Europie. Upadli i wyginęli pod naciskiem Bizancjum oraz nowo powstałej siły islamu. Jeszcze w XVI wieku ich obecność odnotowywano na Krymie.

Jerzy Strzelczyk, wybitny mediewista, stworzył niepowtarzalną wizję historii Gotów, przedstawiając w sposób barwny i plastyczny jak z plemienia barbarzyńców stali się wspólnotą ratującą pozostałości cywilizacji rzymskiej. W legendzie termin „gocki” kojarzy się z mroczną i chaotyczną wizją świata – w rzeczywistości to dzięki Gotom, ich wysokiej kulturze artystycznej i intelektualnej oraz wybitnym postaciom z ich kręgu, takim jak Boecjusz, Kasjodor czy Izydor z Sewilli, ówczesny świat nie pogrążył się w stanie całkowitej zapaści.