Najnowsza diagnoza polskiej kultury pokazuje sektor, który odzyskał publiczność i rozwija nowe źródła wartości społecznej oraz gospodarczej, ale wciąż potrzebuje stabilniejszych warunków działania.

Pilotażowa „Diagnoza stanu kultury w Polsce 2026″ pokazuje m.in., że muzea odwiedza już ponad 44 mln osób rocznie, co oznacza wzrost frekwencji o 178 proc. w ciągu pięciu lat, z bibliotek publicznych korzysta 8,4 mln użytkowników, a polski sektor gier wideo generuje ponad 1 mld euro przychodów rocznie.

Jednocześnie raport wskazuje na najważniejsze wyzwania stojące przed kulturą: potrzebę modernizacji przepisów, większej stabilności finansowania oraz poprawy sytuacji socjalnej twórców i artystów. To pierwsze tak kompleksowe opracowanie, które łączy dane z całego sektora i wyznacza punkt wyjścia do dyskusji o przyszłości polityki kulturalnej w Polsce.

– Diagnoza, którą oddajemy w ręce opinii publicznej, kadr kultury, samorządowców i decydentów, pokazuje ogromną siłę adaptacyjną i społeczne znaczenie polskiej kultury, ale także bariery systemowe, które ograniczają jej rozwój. (…)
Polska kultura ma ogromny potencjał rozwojowy, ale potrzebuje stabilnych, nowoczesnych ram działania, odpowiadających na wyzwania współczesności
– Robert Piaskowski, dyrektor Narodowego Centrum Kultury.

 

Diagnoza stanu kultury w Polsce 2026 to pierwsza tak kompleksowa mapa polskiego sektora kultury, przygotowana przez NCK we współpracy z MKiDN, GUS i 13 instytucjami branżowymi. Analiza poszczególnych obszarów została oparta na trzech filarach strategicznych: Pamięci, Rozwoju i Odporności.

Wśród najważniejszych ustaleń Diagnozy można wymienić następujące wnioski:

• Wyraźny wzrost frekwencji w muzeach i stabilizacja kin: Muzea zanotowały spektakularny wzrost liczby zwiedzających o 178,1% (o 29,6 mln osób) w ciągu 5 lat, osiągając poziom ponad 44,4 mln odwiedzin rocznie. Z kolei frekwencja kinowa skutecznie się odbudowuje, osiągając stabilny poziom 40–50 mln sprzedanych biletów rocznie.
• Istotność społeczna bibliotek i edukacji: Ponad 7,5 tys. bibliotek publicznych (obsługujących 8,4 mln użytkowników) tworzy najgęstszą infrastrukturę społeczną w kraju. Biblioteki i lokalne domy kultury umacniają swoją bezcenną rolę integracyjną i solidarnościową.
• Sukces cyfryzacji i powszechność muzyki: Słuchanie muzyki deklaruje aż 84% Polaków. Międzynarodowy Konkurs Chopinowski zdobył pozycję lidera wydarzeń kulturalnych w kraju (35,6% wskazań i 96,3% rozpoznawalności), gromadząc masową, cyfrową widownię dzięki otwartym transmisjom online.
• Siła gospodarcza przemysłów kreatywnych: Sektor gier wideo w Polsce generuje przychody przekraczające 1 mld euro rocznie, a rynek nagrań muzycznych rośnie w tempie 14,2% rocznie, zbliżając się do poziomu 1 mld zł.
• Ambicje III sektora: Organizacje pozarządowe zajmujące się głównie kulturą i sztuką, stanowią 13% polskiego sektora NGO, a aż 45% z nich planuje zwiększenie skali działań w ciągu najbliższych 3 lat.
• Dostępność jako standard: Aż 85,9% zbadanych muzeów organizuje wydarzenia w przestrzeniach wolnych od barier architektonicznych, co potwierdza przechodzenie sektora na społeczny model niepełnosprawności.

W przygotowaniu raportu uczestniczyli eksperci z MKiDN, GUS oraz instytucji branżowych: Narodowego Instytutu Muzeów, Narodowego Instytutu Dziedzictwa, Międzynarodowego Centrum Kultury, Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego, Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina, Narodowego Instytutu Muzyki i Tańca, Biblioteki Narodowej, Instytutu Książki, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, Instytutu Przemysłów Kreatywnych oraz Instytutu Adama Mickiewicza.

Pilotażowa wersja raportu jest już bezpłatnie dostępna TUTAJ.

Z końcem 2026 roku ukaże się pełna wersja Diagnozy, rozszerzona o opracowania przekrojowe dotyczące m.in. wynagrodzeń kadr kultury, modeli finansowania, edukacji kulturalnej, sytuacji socjalnej artystów oraz praktyk uczestnictwa.