Dezydery Barłowski
Nacjonalizm i tajemnica
O męskościach w prozie Romana Dmowskiego
Format: 15,8 x 23,5 cm
Rok wydania: 2025
Data premiery: 17.10.2025

https://wuj.pl/ksiazka/nacjonalizm-i-tajemnica

Książka Barłowskiego pokazuje, że w normatywnym projekcie ideologicznym, jakim jest pisarstwo Dmowskiego, istnieje obszar, który niełatwo przykroić do założonych z góry wyobrażeń i przekonań. Jest nim twórczość literacka, najmniej znana, a rozwijana raczej na marginesie działalności pisarskiej ojca polskiego nacjonalizmu, składająca się głównie z dwóch powieści, W połowie drogi i Dziedzictwo, oraz kilku młodzieńczych opowiadań, w których przypadki pojedynczych bohaterów świata powieściowego nie zawsze pokrywają się z deklarowaną w pismach politycznych normatywną wizją Polaka – na wskroś heteroseksualnego mężczyzny i nieugiętego patrioty.

Dmowski – uważany za jednego z najważniejszych pisarzy i ideologów polskiego nacjonalizmu, monumentalny pomnik i bezsprzeczny fundament endeckiego etosu – okazuje się dla Barłowskiego pełen niejednoznaczności, sprzeczności i pęknięć. Podejrzliwa postawa autora, który korzysta z osiągnięć gender i masculinities studies, polega na rewizji dotychczasowych przekonań. Trudno wyobrazić sobie inne ramy metodologiczne do badania problematyki męskości i męskich reprezentacji niż gender studies, poszerzone o perspektywę studiów nad mężczyznami czy teorią queer. Twórczość Dmowskiego staje się tutaj laboratorium rozmaitych zagadnień tożsamościowych nacjonalistycznego imaginarium, które Barłowski rozpracowuje z dużą drobiazgowością i przenikliwością.
Z recenzji dra hab. Tomasza Kaliściaka, prof. UŚ

O Autorze
Dezydery Barłowski – doktor nauk humanistycznych, asystent w Katedrze Teorii Literatury Uniwersytetu Jagiellońskiego, historyk literatury, tłumacz, publicysta. Ukończył polonistykę-komparatystykę, filologię polską, dziennikarstwo i komunikację społeczną. Współredagował monografię W stronę wspólnotowości (2019); przetłumaczył i opracował Królestwo lęku Huntera S. Thompsona (2020). Publikował między innymi na łamach „Ruchu Literackiego”, „Wielogłosu”, „Zagadnień Rodzajów Literackich”, „Śląskich Studiów Polonistycznych” i „Praktyki Teoretycznej”.