Małgorzata Sokalska
„Aria: awaria”
Studia o arii operowej
Seria: Studia Komparatystyczne
Liczba stron: 268
Format: 15,5 x 23,5 cm
Data premiery: 20.08.2025

ISBN: 978-83-233-5504-5

Tytuł tomu nie tylko odsyła do wiersza Stanisława Barańczaka Aria: awaria z Chirurgicznej precyzji (1998) oraz ostatniego z rozdziałów, które składają się na tę książkę, lecz także podkreśla nieoczywisty status arii. To operowy szlagier, centralny punkt scen i aktów, fragment najbardziej rozpoznawalny, ale i specyficznie awaryjny, skoro potrafi przyćmić pozostałe elementy operowej struktury. Potraktowanie arii jako autonomicznej jednostki, dla potrzeb rozmaitych porównań możliwej do wyabstrahowania z całości , prowadzi do odczytań podążających niejako wbrew głównemu nurtowi praktyki interpretacji opery – jako dzieła integralnego. Poszczególne rozdziały zestawiają ze sobą arie i śpiewających je bohaterów z dzieł odległych stylistycznie, choć o podobnej tematyce, arie różnotematyczne, a jednak pełniące zbliżone funkcje w różnych operach, przepojone analogicznymi afektami lub też wykorzystywane jako podstawa innych dzieł muzycznych i literackich. W kalejdoskopie zbliżeń aria okazuje się szczególnie wdzięcznym obiektem zachwytów słuchaczy i analiz literackich.
Rozdziały składające się na publikację są obszernymi studiami interpretacyjnymi, podbudowanymi szerszymi kontekstami teoretycznymi i historycznymi, stanowiąc równocześnie formę ujęć komparatystycznych. (…) Wartością książki jest nie tylko możliwość zapoznania się z interpretowanymi cechami arii, ale także prezentacja nowych ujęć badawczych, co w przypadku wciąż rozwijających się subdyscyplin w polskiej nauce – operologii i librettologii – jest bardzo ważne.

Książka „Aria: awaria ”. Studia o arii operowej to bardzo cenna publikacja, sprawiająca satysfakcję czytelniczą nie tylko odbiorcom zainteresowanym operą.
Z recenzji prof. dr hab. Anny Wypych-Gawrońskiej

Podstawową wartością monografii jest spojrzenie na jeden wybrany aspekt dzieł operowych – arię. Mogłoby się to wydawać ograniczeniem problematyki, jednak w ujęciu Autorki aria okazuje się kluczowym elementem opery, umożliwiającym dokonanie wielu analiz i interpretacji o charakterze porównawczym. Fascynujące są te interpretacje, pokazujące rozmaite sposoby funkcjonowania arii w poszczególnych obiegach kultury; nie sposób nie zachwycić się erudycją Autorki, znawstwem opery i jej kontekstów. Tę wartość publikacji doceni z pewnością każdy czytelnik, niezależnie od jego wykształcenia czy profilu zawodowego.
Z recenzji prof. dra hab. Ryszarda Daniela Golianka

Małgorzata Sokalska, dr hab., prof. UJ, komparatystka i polonistka pracująca w Katedrze Komparatystyki Literackiej Wydziału Polonistyki UJ, specjalizuje się w badaniach literatury XIX i początków XX wieku oraz gatunków synkretycznych, w tym opery, pieśni, piosenki. Autorka książek Opera a dramat romantyczny. Mickiewicz – Krasiński – Słowacki (2009), Wagnerowska mozaika. Wagner i wagneryzm w kulturze (2018) oraz „Prawdziwa Chopiniada”. Chopin w kontekstach literackich (wspólnie z Iwoną Puchalską ).

 

www.wuj.pl