Dlaczego rodzice nie czytają dzieciom? Nowy raport Instytutu Książki

To kolejny raport Instytutu Książki w ostatnich latach. Wcześniej na  zlecenie IK powstały raporty „Czytelnictwo osób starszych (60+)”, „Kondycja zawodowa i warunki pracy osób tworzących książki w Polsce” i „Jeszcze książka nie zginęła?”.

Badanie powstało w ramach ogólnopolskiego projektu bookstartowego Instytutu Książki „Mała książka – wielki człowiek”. Program zapewnia dzieciom bezpłatny dostęp do starannie przygotowanych książek oraz wspiera rodziców w rozwijaniu nawyku wspólnego czytania.

Badanie objęło 50 rodziców i opiekunów dzieci w wieku od 0 do 9 lat, którzy deklarowali, że czytają swoim dzieciom rzadko lub wcale.

Wykorzystano różnorodne metody badawcze, aby jak najlepiej poznać codzienne doświadczenia rodzin. Obejmowały one indywidualne wywiady pogłębione, poprzedzone prowadzeniem przez rodziców dzienniczków etnograficznych dokumentujących rodzinne aktywności, warsztatowe wywiady grupowe oraz konsultacje z ekspertami zajmującymi się psychologią rozwojową i promocją czytelnictwa.

W badaniu uwzględniono rodziny różniące się miejscem zamieszkania, poziomem wykształcenia, sytuacją ekonomiczną, liczbą i wiekiem dzieci oraz strukturą gospodarstwa domowego.

Jednym z najciekawszych wniosków raportu jest silne powiązanie czytania z wyobrażeniem o dobrym rodzicielstwie. W świadomości społecznej wspólne czytanie stało się symbolem uważnego, zaangażowanego i świadomego wychowania.

To przekonanie jest tak silne, że rodzice, którzy czytają dzieciom rzadko, często odczuwają winę, wstyd lub poczucie porażki, że nie spełniają oczekiwań. Praca z opiekunami wokół czytania często powinna być także pracą z ich emocjami, a nie tylko z kompetencjami czytelniczymi.

Raport wskazuje również, że jedną z największych przeszkód w regularnym czytaniu z dziećmi jest wyidealizowany obraz tej aktywności.

Raport Instytutu Książki pokazuje, że problem rzadkiego czytania dzieciom nie wynika z braku świadomości rodziców. Większość z nich doskonale zna wartość książek i chciałaby czytać częściej. Największym wyzwaniem okazują się codzienne obowiązki, zmęczenie oraz nierealistyczne oczekiwania wobec samego procesu czytania.