Książka, która przypomina, że każde dzieciństwo jest ważne.

 

Dzień Dziecka to jedno z tych świąt, które skłaniają do zatrzymania się na chwilę i spojrzenia na świat oczami najmłodszych. Myślimy wtedy o dziecięcej radości, marzeniach, ciekawości i potrzebie bezpieczeństwa. Rzadziej zastanawiamy się jednak nad tym, jak wyglądało dzieciństwo przed setkami czy tysiącami lat. Czy dzieci żyjące w jaskiniach, starożytnych miastach czy średniowiecznych osadach miały podobne pragnienia? Co je cieszyło, czego się obawiały i o czym marzyły?

Na te pytania odpowiada niezwykła książka Było sobie dziecko. Historia dzieciństwa od jaskini po współczesność autorstwa Tamar Weiss-Gabbay. I właśnie dlatego jej lektura nabiera szczególnego znaczenia w okolicach Dnia Dziecka.

Przywykliśmy myśleć o historii jako o opowieści o wielkich bitwach, monarchach, odkrywcach i przełomowych wydarzeniach. Tymczasem prawdziwa historia składa się przede wszystkim z losów zwykłych ludzi. Także tych najmłodszych, których głos przez wieki rzadko trafiał do podręczników i kronik.

Książka Tamar Weiss-Gabbay odwraca tę perspektywę. Zamiast opowiadać o dziejach świata z punktu widzenia dorosłych, oddaje głos dzieciom. Tym, które żyły w różnych epokach i kulturach, ale doświadczały świata z podobną intensywnością, ciekawością i wrażliwością jak współczesne dzieci.

Każdy rozdział to jeden dzień z życia dziecka z innego czasu. Dzięki literackiej formie i solidnym podstawom historycznym czytelnik może niemal zajrzeć do codzienności swoich rówieśników sprzed wieków. Przekonać się, jak wyglądała ich nauka, zabawa, obowiązki, relacje rodzinne czy marzenia.

To właśnie ten aspekt sprawia, że książka ma wyjątkowy wydźwięk w Dniu Dziecka. Przypomina bowiem, że dzieciństwo nie jest współczesnym wynalazkiem ani przywilejem jednej epoki. Dzieci były zawsze. Zawsze zadawały pytania, próbowały zrozumieć świat, szukały przyjaźni, przeżywały lęki i małe codzienne zachwyty.

Lektura uczy także czegoś niezwykle ważnego – empatii. Pokazuje, że za datami i wydarzeniami kryją się konkretni ludzie, a historia może być opowieścią o emocjach równie dobrze jak o faktach. Dzięki temu młodzi czytelnicy odkrywają, że mimo różnic kulturowych i cywilizacyjnych więcej nas z dawnymi pokoleniami łączy, niż dzieli.

Autorka z charakterystyczną dla siebie wrażliwością zwraca uwagę na tych, których historia często pomija. Dzieci stają się tutaj pełnoprawnymi bohaterami dziejów, a nie jedynie tłem dla wydarzeń tworzonych przez dorosłych. Piękne ilustracje Shiraz Fuman dodatkowo wzmacniają ten przekaz, pomagając wyobrazić sobie światy odległe w czasie, a jednocześnie zaskakująco bliskie doświadczeniom współczesnego czytelnika.

W Dniu Dziecka warto sięgnąć po książki, które nie tylko bawią czy uczą, ale również pomagają lepiej zrozumieć samą ideę dzieciństwa. Było sobie dziecko przypomina, że każde dziecko – niezależnie od miejsca, czasu i okoliczności – jest częścią większej opowieści o człowieku.

Bo zanim stajemy się bohaterami historii, najpierw jesteśmy dziećmi. A to właśnie od dzieciństwa zaczyna się każda ludzka opowieść.

Było sobie dziecko. Historia dzieciństwa od jaskini po współczesność
Tamar Weiss-Gabbay
Ilustracje: Shiraz Fuman
Przekład: Anna Halbersztat
Wiek: 7+
Wydawnictwo Kropka