Leczenie czy niewola?
Kronika medycznego terroru w cieniu segregacji

Zimą 1911 roku dwunastu pacjentów, uznanych w dokumentach za „niebezpiecznych szaleńców”, zamiast leków otrzymało do rąk siekiery. Pod nadzorem lekarza ruszyli do lasu, by własnymi siłami wykarczować teren i wznieść mury gmachu, z którego mieli już nigdy nie wyjść. Tak powstało Crownsville – szpital psychiatryczny dla Czarnych w stanie Maryland.

Reportaż Antonii Hylton to wstrząsająca historia instytucji, która oficjalnie miała leczyć, a w rzeczywistości stała się narzędziem terroru. Przez dekady placówka ta funkcjonowała niczym obóz pracy, gdzie diagnozy służyły usankcjonowaniu niewolnictwa, zaś eksperymenty medyczne i „terapie” – od elektrowstrząsów po lobotomię – przypominały tortury. To tutaj systemowy rasizm decydował o tym, kogo traktować jak pełnoprawnego obywatela.

Autorka prowadzi śledztwo oparte na materiałach ocalałych w archiwach, zeznaniach świadków oraz przywołując losy własnej rodziny. Szaleństwo to akt oskarżenia wobec systemu pełnego niesprawiedliwości i nadużyć, a także osobista misja przywrócenia godności ofiarom, których cierpienie miało zostać wymazane z historii.

Antonia Hylton – dziennikarka NBC News, laureatka Emmy i Peabody Award, zajmuje się polityką i prawami obywatelskimi. Ukończyła z wyróżnieniem Uniwersytet Harvarda, gdzie otrzymała nagrody za badania dotyczące rasizmu, więziennictwa i historii psychiatrii. Mieszka na Brooklynie w Nowym Jorku.

Książka Szaleństwo. Rasizm i przemoc w szpitalu psychiatrycznym w Crownsville została uznana za najlepszy tytuł roku m.in. przez „The New Yorker”, „Elle”, „Entertainment Weekly” oraz Amazon. Zyskała status bestsellera „USA Today” i National Indie Bestseller, a „Kirkus Reviews” okrzyknął ją najlepszą książką non-fiction 2024 roku.