Jak informuje GUS, według stanu na koniec 2024 r. działalność prowadziło 7 541 bibliotek publicznych, w tym 4 925 filii bibliotecznych. W ciągu roku 5,4 mln czytelników[1] wypożyczyło na zewnątrz 98,8 mln woluminów księgozbioru.

Najwięcej bibliotek publicznych działało w województwie mazowieckim (943), a najmniej w podlaskim (223). Większość placówek (64,0%) prowadziła swoją działalność na wsi. Na jedną bibliotekę publiczną przypadało przeciętnie 4 971 mieszkańców. Najwyższą wartość tego wskaźnika odnotowano w województwie pomorskim (7 587 osób), a najniższą w opolskim (3 154 osób). Średnio jedna biblioteka dysponowała 162 m2 powierzchni pomieszczeń bibliotecznych oraz oferowała 16 miejsc w czytelni przeznaczonych dla użytkowników.

 

Na jedną bibliotekę publiczną przypadało przeciętnie 712 czytelników

Zbiory biblioteczne

Biblioteki publiczne na koniec 2024 r. posiadały księgozbiór składający się z 124,4 mln woluminów, w ramach którego największy udział miały książki (98,5%). Biblioteki dysponowały także 6,1 mln zbiorów specjalnych, spośród których największą grupę stanowiły materiały audiowizualne (57,1 %).

 

W porównaniu z 2023 r. wzrosła zarówno liczba czytelników, jak i wypożyczeń na zewnątrz (o 1,0%)

Czytelnicy i wypożyczenia

W bibliotekach publicznych odnotowano 5,4 mln czytelników, którzy wypożyczyli na zewnątrz 98,8 mln woluminów księgozbioru oraz 2,7 mln materiałów bibliotecznych stanowiących zbiory specjalne. W porównaniu z 2023 r. zarówno liczba czytelników, jak i wypożyczeń księgozbioru na zewnątrz wzrosła o 1,0%.

Liczba zrejestrowanych użytkowników w bibliotece, tj. osób, które posiadały aktywne konto i ważną kartę biblioteczną w ciągu roku, wyniosła 6,4 mln. W porównaniu z 2023 r. liczba ta wzrosła o 1,3%.

Na jednego czytelnika przypadało średnio 18 woluminów wypożyczeń księgozbioru. Najwyższy wskaźnik odnotowano w województwie świętokrzyskim (23), a najniższy w województwie pomorskim (15).

 

Największą grupę czytelników bibliotek publicznych stanowiły osoby w wieku 25–44 lata (25,0%). Średnio na jedną bibliotekę przypadało 712 czytelników – największy wskaźnik zanotowano w województwie pomorskim (1 114), a najmniejszy w województwie podkarpackim (440).

 

 

Pozostała działalność bibliotek

W 2024 r. w bibliotekach publicznych odbyło się 177,3 tys. imprez stacjonarnych³, w których wzięło udział 5,6 mln uczestników. Ponadto jedna biblioteka w ciągu roku przeznaczyła średnio 54 godziny na zorganizowanie różnych szkoleń i zajęć o charakterze edukacyjnym.

Komputeryzacja i usługi elektroniczne

Podobnie jak przed rokiem, na koniec 2024 r. 96,3% bibliotek było wyposażonych w komputery. Spośród 49,9 tys. komputerów użytkowanych przez biblioteki, 46,0% udostępniono użytkownikom. Komputerowy program biblioteczny był wykorzystywany przez 6 563 biblioteki publiczne (o 0,4% więcej niż na koniec 2023 r.).

Większość bibliotek (88,8%) ułatwiało dostęp do swojej oferty poprzez różnego rodzaju usługi elektroniczne. Wśród nich znalazły się m.in. katalog on-line (93,2%), możliwość zdalnej rezerwacji materiałów bibliotecznych (71,4%), elektroniczne powiadamianie o terminach zwrotu materiałów bibliotecznych (67,3%) oraz możliwość rejestracji on-line nowych czytelników (25,0%).

Na jedną bibliotekę publiczną przypadał średnio jeden pracownik z wyższym wykształceniem kierunkowym

Pracujący w bibliotekach

W bibliotekach publicznych na koniec 2024 r. zatrudnionych było 22,1 tys. pracowników. Na stanowiskach bibliotekarskich pracowało 15,2 tys. osób, z których 64,6% posiadało wykształcenie kierunkowe. Spośród wszystkich pracowników bibliotek 67,2% wzięło udział w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe, sfinansowanych przez pracodawcę.

Dane prezentowane w tym opracowaniu pochodzą z badań na formularzach K-03 Sprawozdanie biblioteki. Informacje na temat metodologii badań znajdują się w Zeszycie metodologicznym – Statystyka kultury.

zródło;  Główny Urząd Statystyczny