Atenajos, Uczta mędrców

Wydana przez Wydawnictwo Poznańskie monumentalna, licząca 1374 strony dużego formatu książka dwojga poznańskich profesorów-hellenistów przynosi pierwsze polskie opracowanie (monograficzny wstęp, bibliografia, komentowany przekład, indeksy) Uczty mędrców Atenajosa z Naukratis, pisarza greckiego tworzącego pod koniec II wieku n.e. To ogromne, liczące piętnaście ksiąg dzieło jest jednym z najciekawszych zabytków piśmiennictwa greckiego okresu Cesarstwa. Należy do specyficznego rodzaju literatury encyklopedycznej, przedstawionej w formie rozmów biesiadnych grona erudytów z wielu dziedzin. Zakres podejmowanych tematów jest olbrzymi: wnoszone potrawy, liczne i różnorodne, a przede wszystkim niestereotypowe pytania uczestników zgromadzenia, dla których jest ono bardziej „ucztą słów” niż zwykłą konsumpcją, inspirują uczonych rozmówców do dysput obejmujących całe obszary nauki i kultury antycznej – od literatury, języka, filozofii, muzyki, rzemiosła, sztuki użytkowej i historii poprzez gastronomię, nauki przyrodnicze i medyczne do sfery religijnej i obyczajowej. Dyskutanci przytaczają urywki dzieł ok. 970 imiennie wskazanych autorów i wiele (ponad 100) fragmentów nieznanego autorstwa, zarówno prozaicznych, jak poetyckich, należących do różnych gatunków i pisanych w różnych dialektach w ciągu 1000 lat istnienia literatury greckiej. Same cytaty poetyckie obejmują ponad 11 650 wersów, co można w przybliżeniu porównać z objętością Odysei. W większości są to teksty nieznane z innych źródeł, co pokazuje, jak ważną rolę pełnił Atenajos w procesie transmisji literatury antycznej.