Josif Brodski "Znak wodny"

O Wenecji napisano całą bibliotekę. Wśród niezliczonych  książek poświęconych Serenissimie Znak wodny Josifa Brodskiego zajmuje miejsce wyjątkowe. Rosyjski poeta, od kiedy w 1972 roku znalazł się na wygnaniu, spędzał w Wenecji każde Boże Narodzenie i część mglistego, chłodnego stycznia. Fantasmagoryczny obraz ukochanego miasta zawarł w wierszach (dołączonych do tego tomu), a przede wszystkim w tytułowym eseju – pokazującym, iż w prozie bywał poetą równie wspaniałym jak w poezji.

Włoskiemu wydaniu Znaku wodnego autor nadał tytuł Fondamenta degli Incurabili – „Nadbrzeże Nieuleczalnych”. Nazwa pochodzi od  weneckiego nadbrzeża oraz położonego w pobliżu znanego szpitala. Brodski zawarł w niej świadomość zarówno nieuleczalnej choroby własnego serca, jak i swojej nieuleczalnej miłości do Wenecji – miasta równie chorego i skazanego. Nikt przedtem ani potem nie opisał go w sposób równie hipnotyzujący.

Josif Brodski, jeden z największych poetów XX stulecia, urodził się w Leningradzie w roku 1940. Wielokrotnie więziony i zamykany w zakładach psychiatrycznych, został w 1964 oskarżony o „pasożytnictwo” i skazany na ciężkie roboty pod Archangielskiem, a w kilka lat później pozbawiony sowieckiego obywatelstwa i zmuszony do opuszczenia ojczyzny. Samouk, który w wieku 15 lat opuścił szkołę, w Stanach Zjednoczonych był profesorem uniwersyteckim, a w latach 1991–1992 piastował godność Poety Laureata Biblioteki Kongresu. Autor wielu tomów wierszy oraz dwóch zbiorów esejów pisanych po angielsku.

W roku 1987 otrzymał literacką Nagrodę Nobla. W styczniu 1996 zmarł w Nowym Jorku na atak serca, a półtora roku później został pochowany na weneckiej „Wyspie umarłych” – cmentarzu San Michele.