22. Festiwal Kultury Żydowskiej Warszawa Singera 2025
Przegląd
Koncerty, spektakle, wystawy, warsztaty, spacery i spotkania z pisarzami – tak wygląda program tegorocznej edycji wydarzenia. Gościem specjalnym jest w tym roku mistrzyni reportażu i warszawska twórczyni Hanna Krall.
W programie literackim gorące premiery książkowe, spotkania ze znakomitymi autorami, poważne rozmowy o historii i jej wpływie na świat, w którym żyjemy.
Każdego roku Festiwal Warszawa Singera proponuje bogaty program literacki, sięgając do dziedzictwa laureata literackiej nagrody Nobla, Icchoka Baszewisa Singera, ale też śledząc aktualne zjawiska. Każdego roku gościem festiwalu jest wnuczka Singera, Meirav Hen z rodziną, niezłomna ambasadorka dzieła swojego dziadka, jednego z najważniejszych warszawskich pisarzy.
Kilkakrotnie na Festiwalu gościła wybitna reporterka, Hanna Krall, autorka m.in. jednej z najważniejszych polskich książek XX wieku „Zdążyć przed Panem Bogiem”, opowieści Marka Edelmana o żydowskim oporze, „Sublokatorki” i monumentalnego zbioru reportaży „Fantom bólu”. W tym roku świętuje 90. urodziny. Pretekstem do urodzinowej rozmowy jest jej ostatnia książka „Jedenaście” – zbiór mikropowieści o świecie, który minął, ale także sytuacji bieżącej: wojny w Ukrainie, czy kryzysu na granicy polsko-białoruskiej. Książka Hanny Krall nominowana jest do Nagrody Literackiej Nike.
“Stawić opór nurtowi” – to tytuł wspólnego spotkania Andy Rottenberg i Marii Poprzęckiej. Dwie wybitne krytyczki, dwie ważne postacie polskiej kultury XX wieku mierzą się z tematem odchodzenia i starości, każda na swój sposób. Rottenberg osobistym dziennikiem „Schyłek” i zbiorem esejów „Trudny wiek” o Andrzeju Wajdzie, Andrzeju Wróblewskim i Alinie Szapocznikow, Poprzęcka zbiorem esejów o sztuce i literaturze „Śmierć przed obrazem”. Książka Marii Poprzęckiej nominowana jest do Nagrody Literackiej Nike.
Marta Grzywacz zaprezentuje swoją nową książkę „Radość soboty. Archiwum życia i śmierci” o dziele Emanuela Ringelbluma i tajnej organizacji Oneg Szabat, zbierającej w getcie warszawskim dowody na istnienie żydowskiego świata: relacje, dzienniki, prywatną korespondencję, teksty literackie, zdjęcia, rysunki, prasę, dokumenty, programy teatralne, kartki na żywność… Kiedy wiadomo już, że koniec getta jest bliski, grupa wtajemniczonych ukrywa zgromadzone archiwum pod ziemią.
Z nowymi książkami pojawią się Piotr Paziński („Obstalunki”), Justyna Majewska („Mury i szczeliny. Przestrzenie getta warszawskiego), Kristof Zorde („Fenicjanie”), Andrzej Krakowski („Dalsze przygody perypatetyka”), Remigiusz Grzela („Poszukiwany Franz Kafka”), a także Benny Mer, autor wydanego właśnie w Polsce przekładu książki „Smocza. Biografia żydowskiej ulicy w Warszawie”. Swoją premierę będzie miała książka wybitnej tłumaczki literatury jidysz Belli Szwarcman-Czarnoty „Mam dla Was historię”.
Tytuł jest parafrazą zwrotu z opowiadania Pereca, w którym dziewczyna czeka na historie, jakie snuje dla niej przygodnie poznany mężczyzna. Intrygująco zapowiadają się spotkania „Jak zabić wilkołaka?” wokół „Opowieści chasydzkich. Antologii” z Anną Kałużny, Wojciechem Tworkiem i Marcinem Wodzińskim, a także dyskusja o wydanej właśnie książce „Mark Rothko. Od środka”, napisanej przez syna malarza, Christophera Rothko, w której wezmą udział Jan Mioduszewski i Stach Szabłowski.
Wybitna reporterka i biografka Joanna Szczęsna, zajmująca się od lat tematem żydowskiego oporu, a zwłaszcza biografią Marka Edelmana opowie Joannie Podolskiej o swojej książce „Edelman. Żydzi i gojka”. Milena Woźniak-Koch w rozmowie z Andrzejem Pałysem przedstawi swoją książkę „Kolekcja i tożsamość. Kolekcjonerstwo warszawskiej burżuazji i inteligencji pochodzenia żydowskiego jako wyraz identyfikacji kulturowo-narodowej (1880-1939)”. Bożena Lichtman opowie o napisanej przez siebie biografii męża, kompozytora, wokalisty i perkusisty Mariana Lichtmana „Mój trubadur z
Kamiennej”. Artysta nie tylko weźmie udział w spotkaniu, ale także zaśpiewa.
W cyklu „Przystanek poezja” wiersze Debory Vogel.
W cyklu „Mistrzowie czytają” Anna Romantowska zinterpretuje fragmenty „Pasażerki” Zofii Posmysz, a Magdalena Zawadzka lekcję Mariana Turskiego, jaką pozostawił w książce „XI Nie bądź obojętny”.
Ten rok to Jubileusz 75-lecia Teatru Żydowskiego im. Estery Rachel Kamińskiej. Na Festiwalu Warszawa Singera premiera pionierskiej książki Marty Bryś „Teatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich w Warszawie. Opowieść zespołu aktorskiego.
Biografia instytucji”. Teatrolożka Marta Bryś przez ostatnie lata rozmawiała z aktorkami i aktorami Teatru Żydowskiego w Warszawie z przekonaniem, że nieobecny do tej pory głos zespołu może odsłonić mniej znane kierunki i dynamikę działalności tej instytucji po 1968 roku. Powstał pełen pasji wielogłos nie tylko prezentujący historię Teatru Żydowskiego, ale i wpisujący go w kontekst współczesnej polskiej historii.
Autorem programu literackiego jest Remigiusz Grzela.
Pełen program Festiwalu TUTAJ







