Podczas wczorajszej konferencji prasowej, która odbyła się w Fine Spot Wrocław – Wieża Ciśnień Borek, zdradziliśmy szczegóły programu organizowanej przez Wrocławski Instytut Kultury 15. edycji Europejskiej Nocy Literatury. Wyjątkowy wieczór pod hasłem Wspólnota – czyli jak odnaleźć to, czego nigdy się nie zgubiło odbędzie się za nieco ponad miesiąc, 22 sierpnia!

Razem czyta się inaczej

Tegoroczne hasło Europejskiej Nocy Literatury wprost łączy się z formułą wydarzenia, które od 2013 roku zaprasza uczestników i uczestniczki do wspólnego słuchaniu fragmentów książek w wykonaniu słynnych postaci związanych z polską sceną kulturalną.

— Europejska Noc Literatury jest ważnym elementem wrocławskiego ekosystemu literackiego. Od 2019 roku Wrocław należy do Sieci Miast Literatury UNESCO, co jest zarówno wyróżnieniem dla lokalnego środowiska, jak i zobowiązaniem do rozwijania nowych form wsparcia czytelnictwa i literatury. ENL pozostaje jednym z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych wydarzeń realizujących tę misję — zaznacza Jarosław Perduta, dyrektor Departamentu Kultury i Sportu Urzędu Miasta Wrocławia.

W tym roku w 10 miejscach wrocławskiego osiedla Borek usłyszymy 10 fragmentów lektur w wykonaniu 10 dobrze znanych głosów. W każdym miejscu czytania odbędą się równolegle i będą powtórzone 10 razy. A to oznacza, że nie ma żadnej ustalonej odgórnie trasy uczestnictwa w wydarzeniu. Można zwiedzać osiedle i słuchać książek w dowolnej kolejności. Formuła wydarzenia od lat przyciąga słuchaczy, a liczba publiczności we wszystkich miejscach czytań przekracza co roku 10 tysięcy osób.

— Miałam przyjemność współkoordynować pierwszą edycję Europejską Noc Literatury, która odbywała się w ramach ESK Wrocław. Format czytania na głos przywędrował do nas z Pragi, gdzie prezentacja literatury na żywo odbywa się od lat — wspomina Dominika Kawalerowicz, dyrektorka Wrocławskiego Instytutu Kultury. — Trzeba przyznać, że od tego czasu Europejska Noc Literatury na dobre zadomowiła się we Wrocławiu

10 lektur

Książki na 15. edycję zaproponował Filip Zawada – wrocławski pisarz, muzyk, artysta i kurator nadchodzącej odsłony ENL. Jest to niezwykle różnorodny zestaw, który ukazać ma wspólnotę jako fenomen. Stacja Europa Centralna Jaroslava Rudiša (Książkowe Klimaty 2023) zabierze słuchaczy i słuchaczki we wspólną, nostalgiczną podróż po kontynencie wraz z Ludźmi Kolei, w poszukiwaniu wspólnego mianownika dla mieszkańców Europy Środkowej. Głosem wyjątkowej wspólnoty jest też Osebol Marit Kapli (Ossolineum 2025) – poetyckie reportaże będące zapiskami mądrości płynących z rozmów z mieszkańcami szwedzkiej wioski, która mierzy się z trudami globalizacji. W dowcipnej i poruszającej Szyi żyrafy Judith Schalansky (Wydawnictwo Ha!art 2024) odnajdziemy zaś portret małego miasteczka, z którego ucieka młodzież.

W tegorocznym programie pojawi się również historia ukazująca wspólnotę w obliczu konfliktu zbrojnego — Internat Serhija Żadana (Czarne 2019). Samotność, jako ważny i niemożliwy do przemilczenia element problematyki wspólnoty doskonale ukazuje również Ostatni akt łaski Adelheid Duvanel (Cyranka 2025), wątek ten rozwija też napisana w Warszawie Biała elegia Han Kang(W.A.B. 2024), która odkryje przed uczestnikami Europejskiej Nocy Literatury historię poszukiwania więzi ze zmarłą siostrą i odnalezienia jej w odległym dla autorki kraju.

Wspólnotę odnajdziemy również w życiowych mądrościach: zarówno w pełnych humoru opowiadaniach Puchar od Pana Boga (Wydawnictwo Stara Szkoła 2021), gdzie Ota Pavel za pomocą sportu przemyca refleksje o sprawach najważniejszych, jak i Księdze ziół Sándora Máraiego (Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik” 2025), będącej źródłem kojących duszę stoickich rad. Nadzieja i zachwyt nad codziennością widoczna jest również w osobistej opowieści Mikołaja Grynberga Rok, w którym nie umarłem (Wydawnictwo Agora 2025). Do namysłu nad rzeczywistością skłoni także przewrota i pełna błyskotliwego humoru Blizna Auðura Avy Ólafsdóttira (Wydawnictwo Poznańskie 2020), której ogarnięty kryzysem wieku średniego bohater poszukuje na nowo siebie i swojego miejsca na ziemi. Już od 20 lipca będziemy zachęcać do wypożyczania tegorocznych lektur z wrocławskich bibliotek w ramach akcji Usłysz na Europejskiej Nocy Literatury, wypożycz w bibliotece.

Głosy tej nocy

Poruszającą, wspólnotową literaturę usłyszymy w wykonaniu wyjątkowych głosów. Już dzisiaj zdradzamy, że wśród osób czytających 22 sierpnia pojawią się: znany z wielu głośnych produkcji (m.in. Wojciecha Smarzowskiego) Lech Dyblik, doceniana za rolę w „Matkach pingwinów” Masza Wągrocka, doskonale znany miłośnikom i miłośniczkom seriali Mateusz Janicki (role m.in. w „Na dobre i nazłe”, „Singielka”, Pierwsza miłość”), aktor i reżyser – twórca kultowych obrazów, jak m.in. „Chłopaki nie płaczą” – Olaf Lubaszenko, znana szerokiej publiczności dzięki postaci Heleny Paździoch („Świat według Kiepskich”) i doceniana za działalność teatralną, wrocławska aktorka i scenarzystka Renata Pałys oraz charakterystyczny aktor teatralny i filmowy Tomasz Sapryk (Orzeł – Polska Nagroda Filmowa za rolę drugoplanową w „Sztuczkach” w reż. A. Jakimowskiego) udzielający głosu również w takich hitach, jak m.in. „Toy Story”, „Gdzie jest Nemo” czy „Avengers”.

Na mapie osiedla Borek

Znamy również ponad połowę punktów na tegorocznej mapie Europejskiej Nocy Literatury. Miejsca – podobnie jak nasze książki – będą różnorodne:

Pomnik Chopina w Parku Południowym

Zajezdnia Tramwajowa Borek, ul. Powstańców Śląskich 209

Szkoła Podstawowa nr 4, ul. Powstańców Śląskich 210/218

Szkoła Podstawowa nr 47, ul. Januszowicka 35/37

Wrocławski Teatr Pantomimy im. Henryka Tomaszewskiego, al. Dębowa 16

Miejska Biblioteka Publiczna filia nr 44, ul. Powstańców Śląskich 210

Nie tylko czytanie

Europejska Noc Literatury to również wydarzenia towarzyszące. Tradycyjnie zaprosimy do wspólnego zgłębiania tajemnic osiedla, na którym odbędą się nasze spotkania z literaturą. Już niebawem będziemy informować o wspólnych spacerach po Borku, które naświetlą historię osiedla pod różnym kątem. To nie koniec wydarzeń, które rozgrzeją miłośników i miłośniczki literatury tuż przed nocą 22 sierpnia. Po raz kolejny zagramy w grę miejską z Wrocławskimi Księgarniami Kameralnymi, spotkamy się również z naszym kuratorem – Filipem Zawadą – w filii nr 44 Miejskiej Biblioteki Publicznej, a także będziemy mogli uczestniczyć w atrakcjach przygotowanych przez Radę Osiedla Borek i Centrum Aktywności Lokalnej. W tym roku podczas Europejskiej Nocy Literatury nie zabraknie również Polish Cinema for Beginners i pokazu filmowego wokół tematyki tegorocznej edycji naszego spotkania. To nie koniec atrakcji. Więcej o wydarzeniach towarzyszących dowiedzieć można się na stronienocliteratury.pl

ENL zawsze dostępny

Przypominamy, że nasze wydarzenie jest otwarte dla wszystkich miłośników i miłośniczek literatury. Jak co roku, w dniu Europejskiej Nocy Literatury po raz kolejny odbędą się również spacery dostępnościowe dla osób z niepełnosprawnościami wzroku i słuchu. Informacje szczegółowe oraz zapisy ogłosimy niebawem.

To nie koniec naszych niespodzianek. Jak co roku podsycamy atmosferę oczekiwania i zapraszamy do śledzenia naszych ogłoszeń. Już niebawem przedstawimy pozostałe miejsca i kolejne osoby czytające Europejskiej Nocy Literatury 2025! Nie zabraknie również wieści o kolejnych wydarzeniach towarzyszących.

 

inf.pras. Wrocławski Instytut Kultury