O języku zwierząt, uważności i odpowiedzialności za świat wokół nas

W przededniu Światowego Dnia Lasu, który obchodzimy w sobotę 21 marca, szczególnie wyraźnie wybrzmiewa potrzeba uważniejszego wsłuchania się w naturę. To właśnie las – jego cisza, rytm i mieszkańcy – przypomina nam, że człowiek nie jest jego właścicielem, lecz gościem. W tym kontekście wyjątkowo znacząca staje się nominacja dla książki Co mówią zwierzęta? autorstwa Jolanty Richter-Magnuszewskiej, wydanej przez Wydawnictwo Kropka, do prestiżowego tytułu Mądra Książka Roku 2025.

Konkurs organizowany przez portal Mądre Książki we współpracy z Uniwersytetem Jagiellońskim od lat promuje publikacje, które w przystępny, a zarazem rzetelny sposób przybliżają czytelnikom świat nauki. Wśród piętnastu nominowanych tytułów znalazły się także książki dla dzieci i młodzieży – takie, które nie tylko przekazują wiedzę, ale uczą wrażliwości, uważności i odpowiedzialności za świat przyrody.

Co mówią zwierzęta? to jedna z tych książek, które robią coś więcej niż tylko opowiadają o naturze. Ona uczy, jak z nią współżyć. Pokazuje, że las nie jest scenerią do spacerów, lecz żywym organizmem – pełnym znaków, komunikatów i relacji, które warto rozumieć. Autorka w przystępny sposób tłumaczy młodym czytelnikom, jak zwierzęta porozumiewają się między sobą, ale też jak komunikują się z nami – choć często nieświadomie ich nie słuchamy.

To także książka niezwykle praktyczna. Uczy, jak zachować się w sytuacjach, które mogą nas zaskoczyć – na przykład wtedy, gdy staniemy oko w oko z dzikim zwierzęciem. Zamiast straszyć, daje wiedzę i buduje spokój. Pokazuje, że odpowiednie zachowanie, respekt i zrozumienie zasad panujących w przyrodzie pozwalają uniknąć zagrożeń i budować bezpieczną relację między człowiekiem a dziką naturą.

Nie jest to przypadek – Jolanta Richter-Magnuszewska od lat żyje blisko lasu, w drewnianej chacie na jego skraju. Jej codzienność wypełniają obserwacje przyrody, spotkania ze zwierzętami i praca na rzecz ich ochrony. Jako wolontariuszka w Ośrodku Rehabilitacji Dzikich Zwierząt „Dziki Projekt” oraz prowadząca warsztaty i spacery przyrodnicze, dzieli się wiedzą, która wyrasta z doświadczenia, nie tylko z teorii. Jej wcześniejsze książki były wielokrotnie nagradzane, a każda kolejna umacnia jej pozycję jako jednej z najważniejszych autorek literatury przyrodniczej dla dzieci.

Nominacja dla Co mówią zwierzęta? to nie tylko wyróżnienie dla samej publikacji, lecz także ważny sygnał – że potrzebujemy książek, które uczą nas pokory wobec natury. Szczególnie dziś, gdy coraz częściej zapominamy, jak słuchać świata poza ludzkim językiem.

W Światowy Dzień Lasu warto więc sięgnąć po tę książkę – i potraktować ją nie tylko jako lekturę, ale jako zaproszenie do zmiany perspektywy. Bo być może najważniejsze, czego możemy się nauczyć, to nie mówić więcej, lecz lepiej słuchać.

Przypominamy również, że trwa głosowanie czytelników w konkursie „Mądra Książka Roku 2025”. To doskonała okazja, by wesprzeć tytuły, które realnie wpływają na sposób, w jaki młodzi ludzie poznają świat. Warto oddać głos na książki, które uczą mądrze – i zostają z czytelnikiem na długo. Internauci mogą głosować tutaj.