Czarne poleca "W gąszczu metropolii"

Przekład z języka niemieckiego Sława Lisiecka

Karl-Markus Gauß w każdym zakątku znajduje outsiderów, których fascynujące losy warto wyciągnąć z niepamięci dziejów. W czasie i przestrzeni przemierza Europę wygnańców i uciekinierów, w zaułkach miast tropi ślady ich dawnych mieszkańców. W Bukareszcie odnajduje ducha damy rumuńskiej rewolucji, o której już nikt nie pamięta, że była Angielką, a na płótnie uwiecznił ją węgierski Żyd, podobnie jak ona marzący o jedności rumuńskiej ojczyzny. Z kolei Wenzel Alois Swoboda – lingwistyczny geniusz, posługujący się dwunastoma językami tłumacz literatury europejskiej na łacinę, pragnący uszlachetnić moralnie całe społeczeństwo, żył w Czechach, które w innym czasie opuścił jego krajan František Listopad, by przez czterdzieści lat uchodzić za rodowitego Portugalczyka. Angelo Soliman – afrykański kamerdyner księcia Józefa I Wacława Liechtensteina, intelektualista i doradca, stracił wszelkie zaszczyty i został oddalony, kiedy ośmielił się poślubić wiedeńską mieszczkę.

Zanim powstała ta książka, Karl-Markus Gauß odbył wiele wyimaginowanych i rzeczywistych podróży – podróży po własnym pokoju i przez pół Europy, przez dzieła i krajobrazy. W gąszczu metropolii to fascynująca wyprawa, podszyta niesłabnącą ciekawością, ale i niepokojem o europejski sen.

“Na pozór są to zapiski z podróży do względnie cywilizowanych miejsc, gdzie narratorowi nie może przydarzyć się nic z wyjątkiem niestrawności i koincydencji literackich, będących okazją do tysięcznych dygresji. A jednak podczas tych wycieczek do Starej i Nowej Europy – w Brukseli i w Bukareszcie, w Wiedniu, Opolu i Belgradzie – wytrawny reporter i eseista odkrywa te same oznaki rozkładu. Jak na tym pchlim targu w Brukseli, niegdyś eleganckim, dziś zawalonym klamotami, które jeszcze niedawno piętrzyły się na targowisku w Odessie… Niepokojąca książka o końcu europejskiego marzenia”.
Aleksander Kaczorowski

“Karl Markus Gauß już dawno wyrobił sobie markę pisarza przemierzającego granice europejskich krajów i opisującego obrzeża naszego kontynentu z perspektywy wnikliwego badacza, równocześnie jednak dowcipnie i przede wszystkim lekko. Ta książka także jest wielkim opowiadaniem o podróży – opowiadaniem, w którym autor, mistrz montażu literackiego, prowadzi nas przez najrozmaitsze zakątki, ukazując sploty ludzkich losów, snując dygresje, dodając pozornie luźne obserwacje, by stworzyć w końcu bardzo gęsty obraz – równie dokładny, jak i niepokojący obraz Europy”.
Martin Pollack

Karl-Markus Gauß (ur. 1954) – pisarz, eseista, krytyk literacki, wydawca i redaktor naczelny wychodzącego w Salzburgu dwumiesięcznika “Literatur und Kritik”, współpracuje m.in. z pismami “Die Presse”, “Der Standard” i “Die Zeit”. Znawca środkowoeuropejskich mniejszości narodowych, a także (zapomnianej) literatury Europy Środkowej z czasów monarchii austro-węgierskiej. Autor wielu książek (w Polsce nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się: Psożercy ze Svini, Umierający Europejczycy, Europejski alfabet, Niemcy na peryferiach Europy oraz Mieszkańcy Roany odchodzą pogodnie) i laureat licznych nagród, m.in. Austriackiej Nagrody Państwowej w dziedzinie publicystyki kulturalnej (1994), Europejskiej Nagrody im. Charles`a Veillona w dziedzinie eseistyki (1997), Nagrody im. Brunona Kreisky`ego (1998), Międzynarodowej Nagrody Literackiej Vilenica (2005), Nagrody im. Manesa Sperbera (2005) oraz Mitteleuropa-Preis (2007). Mieszka i pracuje w Salzburgu.