Mowa nienawiści a wolność słowa

Konflikt pomiędzy wolnością słowa a mową nienawiści pozostaje jednym z najbardziej problematycznych obszarów w zakresie funkcjonowania demokratycznego państwa i społeczeństwa. W książce stawiane jest pytanie o to, czy w demokratycznym państwie wolność słowa osoby głoszącej nienawistne, rasistowskie, ksenofobiczne, antysemickie, homofoniczne czy totalitarne poglądy i idee, powinna podlegać prawnym ograniczeniom – włączając w to sankcje karne − czy też wolność ta obejmuje także treści o najbardziej nawet skrajnym charakterze i wydźwięku? Jest to jednocześnie pytanie o hierarchię pozostających w konflikcie praw i wartości, w szczególności wobec zasady poszanowania równości wobec prawa oraz godności człowieka, jak również o społeczne konsekwencje karania lub niekarania za mowę nienawiści.

– Czytelnicy znajdą w książce odpowiedzi na pytania o szczegółową charakterystykę nienawistnych treści, o najbardziej efektywne metody przeciwdziałania im za pomocą środków prawnych i pozaprawnych, o skalę ich występowania oraz o krajowe i międzynarodowe orzecznictwo w odniesieniu do różnych form mowy nienawiści. – czytamy we wstępie do publikacji.

Książka podejmuje przede wszystkim szereg zagadnień prawnych związanych z publicznym prezentowaniem nienawistnych poglądów i postaw. Rozważaniom na tematy prawne towarzyszy refleksja nad społecznymi uwarunkowaniami funkcjonowania mowy nienawiści w dyskursie publicznym.

– Chcielibyśmy, aby niniejsza publikacja przyczyniła się do pogłębienia dyskusji nad zagadnieniem mowy nienawiści. – podkreślają redaktorzy książki. – Temat ten jest szeroko omawiany w każdym demokratycznym i przestrzegającym praw człowieka państwie. Ma szczególne znaczenie w społeczeństwach wielokulturowych, w których organy stosujące prawo każdego dnia stają wobec dylematu wytyczania właściwych granic korzystania z praw i wolności przez jednych, w celu poszanowania praw i wolności drugich. – dodają.

„Mowa nienawiści a wolność słowa. Aspekty prawne i społeczne” prezentuje materiały z ogólnopolskiej konferencji naukowej zorganizowanej 30 listopada 2009 r. w Poznaniu przez Poznańskie Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych PAN oraz Zakład Praw Człowieka Wydziału Prawa i Administracji UW.