Archiwa Akademii Szwedzkiej: Gombrowicz mógł otrzymać w 1969 roku Nagrodę Nobla

Przegląd

Jak wynika z ujawnionych po 50 latach archiwów Akademii Szwedzkiej, Witold Gombrowicz miał szanse na otrzymanie Nagrody Nobla w roku 1969. Niestety latem tego roku polski dramaturg zmarł, a literackiego Nobla otrzymał Irlandczyk Samuel Beckett. Kandydaturę Witolda Gombrowicza w 1969 roku zgłosił wykładowca Uniwersytetu Yale Jan Kott.

Z ujawnionych właśnie dokumentów wynika, że Gombrowicz był jednym z faworytów, o czym świadczy opracowanie eksperckie zlecone przez Akademię Szwedzką teatrologowi Perowi Erikowi Wahlundowi na temat twórczości „czterech wielkich dramaturgów”. Do tego grona oprócz Polaka zaliczono także Samuela Becketta, Eugene’a Ionesco oraz Jeana Geneta – donosi PAP.

Ze sprawozdania z posiedzenia Komitetu Noblowskiego z 18 września 1969 roku wynika, że z powodu śmierci Gombrowicza (24 lipca tego samego roku) jego kandydatura została pominięta przy tworzeniu tzw. krótkiej listy. Wśród faworytów wskazano Becketta, Patricka White’a oraz Claude’a Simona. Dokumenty pokazują, że wśród członków Akademii Szwedzkiej przy wyborze Becketta nie było zgodności. Przewodniczący Komitetu Noblowskiego Anders Oesterling zgłosił zastrzeżenia, opisując twórczość irlandzkiego dramaturga jako „negatywną i mającą depresyjny charakter”. W zamian forsował on kandydatury Francuza Andre Malraux, Brytyjczyka Grahama Greene’a, a także Włochów Giuseppe Ungarettiego oraz Eugenia Montalego (mieli podzielić nagrodę).- czytamy dalej w informacji PAP.

Okazuje się, że w roku 1969 byli nominowani także do Nagrody Nobla: Jerzy Andrzejewski (propozycja prof. Kristine Heltberg z Uniwersytetu w Odense) oraz Jarosław Iwaszkiewicz (zgłoszony przez prof. Józefa Trypućkę z Uniwersytetu w Uppsali). Twórczość Andrzejewskiego doceniono za walory dokumentacyjne w powieści „Popiół i diament”, ale członkowie Akademii Szwedzkiej uznali, że to za mało na nagrodę tej rangi. Natomiast pisarstwo Iwaszkiewicza eksperci ocenili jako „zbyt klasyczne”.

 

 

(PAP)

 

Kategorie: Wydarzenia