Ranking Bibliotek 2019

29 November 2019

Przegląd

Typ: Biblioteki
Marka: Ranking bibliotek

Podczas uroczystej gali, dziewiątej odsłony Rankingu Bibliotek, w Pałacu Krasińskich w Warszawie, przedstawiciele samorządów i bibliotek z pierwszej dziesiątki Rankingu oraz liderzy każdego z województw odebrali pamiątkowe dyplomy z rąk organizatorów – prof. Krzysztofa Koehlera, wicedyrektora Instytutu Książki, dyrektora Departamentu Mecenatu Państwa MKiDN Mateusza Adamkowskiego i Marcina Piaseckiego, redaktora zarządzającego „Rzeczpospolitej”.

Na pozycję lidera z drugiego miejsca przed rokiem awansowała biblioteka w Barcinie. Tuż za nią uplasował się zeszłoroczny triumfator, Sianów, który od lat utrzymuje się w ścisłej czołówce. Trzecie miejsce przypadło Bibliotece Publicznej Gminy Łomża z siedzibą w Podgórzu.

Od 2011 roku Instytut Książki i dziennik „Rzeczpospolita” nagradzają samorządy za ich zaangażowanie w rozwój i dobre zarządzanie bibliotekami publicznymi. Organizatorom przyświeca idea, aby poprzez dobrze działającą bibliotekę, wszyscy mieszkańcy otrzymali łatwy i całkowicie bezpłatny dostęp do literatury, a więc wiedzy, nowych mediów i szeroko rozumianej kultury.

W tym roku biblioteki rywalizowały bardzo zacięcie. Zwyciężyła, podobnie jak przed dwoma laty, Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Barcin, zaś zeszłoroczny triumfator – Biblioteka Publiczna Gminy i Miasta Sianów – znalazł się na drugim miejscu. Na trzecim miejscu uplasowała się Miejska Biblioteka Publiczna w Łomży. Najbardziej imponujący awans odnotował biblioteka w Serokomli: z 251 miejsca wspięła się na 40.

Opracowując ranking, oprócz uzyskanych odpowiedzi na ankietę wykorzystaliśmy dane z Głównego Urzędu Statystycznego o liczbie czytelników w bibliotece na 1000 mieszkańców oraz liczbie wypożyczonych książek przez jednego czytelnika w 2018 roku.

Aż 71 proc. bibliotek biorących udział w zestawieniu Instytutu Książki i Rzeczpospolitej posiada filie. Ponad 55 proc. placówek jest przystosowanych dla osób niepełnosprawnych, przeważnie są to nowe biblioteki lub powstające filie. W ponad 63 proc. placówek znajdują się zbiory dla osób niewidzących lub słabowidzących np. książki z dużą czcionką czy mówione. Niemal we wszystkich bibliotekach można skorzystać z Internetu, a w ponad 77 proc. także z WI-FI. 80 proc. bibliotek deklaruje, że ma swoją stronę internetową.

Prawie 82 proc. bibliotek deklaruje posiadanie katalogu internetowego. 100 procent księgozbioru dostępnego on-line posiada już 46 proc. wziętych pod uwagę bibliotek. Średnio dostępne w Internecie jest ponad 72 proc. księgozbioru. W 70 proc. bibliotekach można wypożyczyć książkę na telefon, ale tylko 21 proc. bibliotek dowozi książki do domu.

Biblioteki to nie tylko wypożyczalnie książek, prawie 57 proc. z nich działaj kluby i koła czytelnicze. Prawie 44 proc. bibliotek organizuje inne koła np. teatralne, muzyczne, filmowe.

Biblioteki chętnie współpracują z różnymi organizacjami pozarządowymi, aktywną współpracę deklaruje ponad 80 proc. z nich. Równie często włączają się w wydarzenia promujące czytelnictwo (88 proc.).

Średni tygodniowy czas otwarcia biblioteki głównej wynosi 43,4 godziny, filie są otwarte 24 godziny w tygodniu. W bibliotece głównej na stanowisku bibliotekarskim w przeliczeniu na etaty pracuje 3,3 osoby. Aż 50 proc. bibliotek deklaruje, że można odwiedzić je w sobotę, a tylko 1 proc. otwartych jest w niedziele.

Średnia powierzchnia biblioteki wynosi ponad 284 mkw. A filii około 75 mkw. Średnio na każde 1000 mieszkańców 137 jest czytelnikami biblioteki. Jedna osoba średnio wypożycza 18 książek rocznie. Średni księgozbiór biblioteki to ponad 42 tys. książek. Ponad 32 proc. to książki nabyte po 2008 roku. W 2018 roku średnio do jednej biblioteki trafiło prawie 1337 nowych książek.

W większości bibliotek dotacje w 2018 roku pozostały na takim samym poziomie jak w 2017 roku. Średnia dotacja dla biblioteki stanowi 0,9 proc. budżetu gminny.

10 najlepszych bibliotek publicznych w Polsce: